amsterdam_nederland

Na początku XIII wieku na miejscu dzisiejszego Amsterdamu była jedynie niewielka rybacka wioska, otoczona bagnami, położona u ujścia rzeki Amstei. Poprzez ciężką pracę mieszkańców przy tworzeniu tam, wałów oraz kanałów, udawało się z powodzeniem osuszać coraz to nowe tereny i zabierać morzu coraz to nowe skrawki lądu. W XV wieku, dzięki idealnemu położeniu na szlaku handlowym, miasto było już w centrum całego imperium gospodarczego. Okres ten ma swoją nazwę: Złoty Wiek Amsterdamu. Budowano nowe kanały w centrum, bogaci kupcy stawiali swoje okazałe domostwa (kilka z nich przetrwało do dziś m.in. przy Złotym Zakręcie). Do miasta sciągali wowczas wybitni artysci, m.in. Rembrandt czy Jan Vermeer van Delft, których dzieła możemy podziwiać choćby w Rijksmuseum zawierającym największe dzieła sztuki holenderskiej.

Kolejny złoty okres, miasto przeżywało w XIX wieku, kiedy to rewolucja przemysłowa oraz budowa kanału Północnego umożliwiła dalekomorskim okrętom wpływanie do amsterdamskiego portu. Z tamtego okresu pochodzi budynek Central Station, dworzec zbudowany specjalnie dla lokomotyw napędzanych silnikiem parowym.

Dzisiejszy Amsterdami to sieć kanałów, poprzecinanych tysiącami mostów, dziesiątki muzeów i zabytków, a także liberalna atmosfera, na którą skłądają się imigranci z krajów Afryki, Karaibów czy Indonezji, tolerancja wobec mniejszości seksualnych, a także niekaralny dostęp do miekkich narkotyków, legalizacja prostytucji, aborcji czy eutanazji. To wszystko może często szokować, a na pewno zaskoczyć.

Co warto zobaczyć w Amsterdamie?

Plac Dam

Plac znajduje się w średniowiecznej części miasta nazwanej Nową Stroną (Nieuwe Zijde). Jest punktem centralnym dzielnicy jak i całego miasta. Już od połowy XVII był miejscem spotkań zamożnych kupców, którzy przyjeżdzali na niego handlować swoimi towarami. Na nim odbywały się także egzekucje skazanych, a w nieistniejącym już Starym Ratuszu urzędowały władze miasta. Dzisiaj plac wciąż jest gwarnym centrum Amsterdamu. Kwitnie tutaj życie towarzyskie oraz handel uliczny.

Amsterdam_Dam_2008

Na placu Dam znajdziemy wiele zabytków, które określają jego charakter. Są to np. Pałac Królewski (Koninklijk Paleis), Nowy Kościół (Nieuwe Kerk), gdzie obchodzi się część uroczystości państwowych, oraz pomnik Pamięci Narodowej (Nationaal Monument), wokół ktorego tysiące amsterdamczyków ma zwyczaj świętować Nowy Rok.

Pałac Królewski (Koninklijk Paleis)

Paleis-grande

Pałac znajduje się na zachodniej części placu Dam. Wzniesiono go w latach 1648-1655 z przeznaczeniem na ratusz. Był to wtedy największy ratusz w Europie, nazywany często „ósmym cudem świata„. O jego rozmiarach świadczy np. Sala Obywatelska, która jest wysoka na 30 metrów i biegnie przec całą długość gmachu.

Koninklijk_Paleis_Amsterdam

Większość wystroju pochodzi z okresu kiedy brat Napoleona Bonaparte, Ludwik władający wtedy Holandią, urządził sobie w Pałacu swoją siedzibę. Obecnie Pałac należy do korony i służy do oficjalnych przyjęć.

Nowy Kościół (Nieuwe Kerk)

Zbudowany w sąsiedztwie Pałacu Królewskiego w XIV wieku. Jego budowa została wymuszona bardzo szybkim rozwojem miasta, kiedy to Stary Kościół (Oude Kerk) nie był w stanie pomieścić wszystkich wiernych. Obecny kształt kościół zawdzięcza remontowi z XVI wieku.

Nieuwe-kerk

Główną atrakcją kościoła jest drewniana ambona z 1664 roku. Jej autor, Albert Vincenbrick, tworzył ją 15 lat.

Nieuwe-Kerk2

Od 1814 roku, w Nowym Kościele koronowani byli wszyscy monarchowie. Tutaj też większość z nich zawarło związki małżeńskie.

Pomnik Pamięci Narodowej

damsquare-monument

To 22 metrowy monument upamiętniający ofiary II wojny światowej, wyzwolenie i pokój. Odsłonięto go 4 maja 1956 roku w 16 rocznicę najazdu niemieckiego na kraj. Dla wielu mieszkańców i turystów stał się ulubionym miejscem spotkań.

Gabinet Madame Tussaud

Madame-Tussaud

Gabinet znajdziemy na zachodniej części placu Dam. Mieści się na górnym piętrze domu towarowego Peek & Cloppenburg. Mamy tutaj okazję zobaczyć figury woskowe znanych ludzi m.in. Rembranta, Marilyn Monroe, Michaela Jacksona, Arnolda Schwarzeneggera i wielu innych. Poza tym będziemy mieć okazję poznać historię miasta oraz wizję jego rozwoju w tym stuleciu.

Muzeum Historii Amsterdamu (Amsterdams Historich Museum)

Amsterdams-Historich-Museum

Zbiory muzeum ukazują historię miasta od X wieku, gdy na podmokłych terenach, na kopcach usypanych z twardej gliny, powstawały pierwsze domostwa, poprzez XVII-wieczny Złoty Wiek, kiedy miasto bardzo szybko się rozwijało, po czasy współczesne. Wśród ponad 40 tyś. eksponatów znajdzuj się najstarsza mapa Amsterdamu, stworzona w 1538 roku przez Cornelisa Anthoniusa.

Domy na wodzie

Amsterdam-houseboatW Amsterdamie oprócz domów tradycyjnych, na lądziem znajdziemy takie które unoszą się na wodzie. Szacuje się, że na kanałach miasta znajduje się około 2,5 tyś. róznego rodzaju łodzi mieszkalnych i kilkaset niezarejestrowanych barek. Sam zamysł mieszkania na wodzie nie wziął się znikąd. Pierwszymi którzy zamieszkali na wodzie, byli ludzie pozbawieni domów w wyniku zniszczeć podczas II wojnie światowej. W latach 60. i 70., stały się idealnym miejscem dla komun hipisowskich. Obecnie kupują je biznesmeni, emeryci lub wielodzietne rodziny.

Przy ulicy Prinsengracht 296 znajduje się Muzeum Pływających Domów ((Woonboot Museum), gdzie można zobaczyć jak wygląda życie na łodzi od środka.

Stara Strona (Oude Zijde)

To wschodnia część zabytkowego centrum Amsterdamu. To właśnie ona oddaje tolerancyjną atmsferę miasta. Znajdziemy tutaj obok siebie domy rozpusty, miejsca kultu religijnego oraz kontrowersyjne muzea.

Stary Kościół (Oude Kerk)

Oude_Kerk

Najstarszą murowaną budowlą Amsterdamu jest Stary Kościół (Oude Kerk). Jego początki sięgają XII wieku, kiedy znajdowała się na jego miesjcu najpierw drewniana, a potem murowana kaplica św. Mikołaja. Swój obecny wygląd, kościół uzyskał w XIII i XIV wieku. Niestety w wyniku przewrotu kalwinistów w 1578 roku, większość malowideł i rzeźb zdbiących kościół zostało zniszczonych lub skradzionych.

Oude-Kerk

W Oude Kerk znajduje się ponad 2,5 tyś. nagrobnych płyt, m.in. Saskii, żony Rembranta. Naszą uwagę przyciągną na pewno zdobienia wielkich organów. Składają się one z 8 miechów i 54 złoconych piszczałek.

Dzielnica Czerwonych Latarni (Rosse Buurt)

Rosse-Buurt

Już od XII wieku, gdy Amsterdam stał się miastem portowm, w Okolice Oude Kerk, do pobliskich spelunek i domów publicznych, śiągali spragnieni rozrywek marynarze i kupcy. Tak powstała Rosse Buurt, czyli Dzielnica Czerwonych Latarni. Mieści się ona w trójkącie między Zedijk, Warmoesstraat i ulicami na wschód od placu Dam.

W labiryncie wąskich uliczek mijamy dziesiątki sex-shopów, coffee-shopów, z któych wydobywa się dym palonej tam marihuany, nocne kluby, no i oczywiście witryny ze skąpo ubranymi prostytutkami. Obszar ten ożywa dopiero nocą, rozbłyskując wielokolorowymi (głównie czerwonymi) neonami.

Muzeum Haszyszu, Marihuany i Konopi (Hash Marihuana Hemp Museum)

Ekspozycja obejmuje różne eksponaty, nawet pochodzące z Azji sprzed 8 tysięcy lat, które dowodzą, że „trawka” była wówczas wykorzystywana tam do celów leczniczych. W Holandii pierwsze wzmianki o stosowaniu marihuany jako środka przeciwbólowego pochodzą z 1554 roku.

Hash-Marihuana-Museum

W muzeum znajdziemy rzeźby, ryciny, a także obrazy nawiązujące do narkotyków, urządzenia do ich stosowania itp.

Hash_Marihuana_&_Hemp_Museum_V_2013

Co ciekawe, Muzeum jest jedyną tego typu placówką w Europie tolerowaną przez władzę. Odwiedza je coroku kilkaset tysięcy osób.

Dozwolone odurzenie

coffeeshop_amsterdamPod koniec lat 70. władze holenderskie, choć nie zalegalizowały tzw. miekkich narkotyków (marihuana i haszysz), to jednak zezwoliły na ich używanie. W tzw. coffe-shopach można kupić legalnie jednorazowo pięć gramów produktu z konopii indyjskich. Tam także legalnie można je zażyć. Takich miejsc w całym Amsterdami jest około 150. Można tam też kupić nietypowe produkty kulinarne np. ciasteczka z haszyszem.

Dom Rembranta

Przy ulicy Jodenbreestraat nr 4, znajduje się kamienica, gdzie przez pewien czas żył i tworzył Rembrant, jeden z najwybitniejszych malarzy holenderskich. Kupił ją w 1639 roku, kiedy był u szczytu sławy.

Dom-muzej-Rembrandta

Obecnie znajduje się tutaj Museum Het Rembradthuis. Możemy obejrzeć pracownię malarza, w której powstało wiele jego wybitnych prac. W kolekcji muzeum znajdziemy rysunki, pejzaże, akty oraz szkice jego żony Saski, która zmarła tutaj w 1642 roku.

Chinatown

W Amsterdamie znajdziemy Dzielnicę Chińską. Jej centrum wyznacza bieg ulicy Zeedijk w pobliżu Nieumarkt. Mieszka tutaj ok 10 tyś. osób pochodznia azjatyckiego. Pierwszymi Chińczykami osiedlającymi się w mieście w XX wieku, byli marynarze uciekający ze swoich statków, przybiających do amsterdamskiego portu.

Chinatown-amsterdam

Wśród starych kamienic zagnieździły się liczne azjatyckie sklepiki, knajpki, gabinety masażu czy medycyny naturalnej. Pełno tutaj napisów w języku chińskim, a na ulicach wyczuwa się aromaty kuchni azjatyckiej.

Chinatown-amsterdam2

Warto odwiedzić największą w Europie, chińską świątynie He Hwa, tajwańskiego zakonu Fo Guang Szan, wzniesioną w 2000 roku. Co roku, w styczniu i lutym, z okazji obchodów chińskiego Nowego Roku, ulicami przetaczają się barwne korowody. W maju hucznie obchodzi się święto z okazji narodzin Buddy.

Rowery

amsterdam-bicycleRower to jeden z symboli Amsterdamu. Na 750 tyś. mieszkańców, przypada około pół miliona rowerów. Już w latach 80. XIX wieku, władze Amsterdamu przekonywały mieszkańców do uprawiania sportów rowerowych. Dzisiaj już nie muszą tego robić.

Rower to najskuteczniejszy środek transportu. Na terenie miasta działa kilkadziesiąt wypożyczalni czynnych całą dobę. Zachęcamy także do zwiedzania miasta właśnie na rowerze. Sporą pomocą będą też mapki ze spacjalnie wytyczonymi trasami turystycznymi.

Jordaan

Amsterdam-canals-2

Ciche uliczki poprzecinane nitkami kanałów, sklepiki i targowiska, sekretne dziedzińce – to najbardziej urokliwy zakątek miasta. Dzielnica położona jest na zachód od kanału Singel. Jej początki sięgają XVI i XVII wieku, kiedy to do rozwijającego się Amsterdamu, tłumnie ściągali i osiedlali się na tych niedrogich terenach, szukający pracy rzemieślnicy, skuszeni łatwym łupem złodzieje, a także uciekający przed prześladowaniami francuscy hugenoci. Do lat 60. i 70. XX wieku panowała tu atmosfera slumsów. Dopiero w ostatnich latach, po gruntownej renowacji domó, Jordaan stał się miejscem życia intelektualistów i artystów.

Kościół Zachodni (Westerkerk)

Westerkerk

Wspaniały widok na tę malowniczą dzielnicę rozpościera się ze szczytu XVII-wiecznego Kościoła Zachodniego (Westerkerk). Jego wieża ma 85 metrów wysokości i jest najwyższą tego typu budowlą w całym mieście. Kolejną niezwykłą atrakcją kościoła jest grób Rembranta, który zmarł w 1669 roku.

Hofis

amsterdam-hofis

Hofis to zespoły domów z zacisznymi wewnętrznymi dziedzińcami. Pierwotnie budowano je już w XIV wieku dla ludzi biednych i starych, a także dla różnego rodzaju wyrzutków.

Do najpiękniejszych hofis należą:

  • Karthuizerhofje z 1667 roku. Powstał dla starszych, samotnych kobiet.
  • Trochę starszy Claes Claesz Hofje z trzema dziedzińcami, wybudowany w 1614 roku.
  • Sint Andieshofie z 1614 roku z pięknie utrzymanym ogrodem i pięknymi kaflami z Delf w korytarzu prowadzącym na dziedziniec.

Plantage

Plantacja to obszar w południowo-wschodniej części Amsterdamu, obfitujący w ogrody i obszary zielone.

Ogród Botaniczny (Hortus Botanicus Amsterdam)

Hortus-Botanicus-Amsterdam

Ogród został założony w 1682 roku i należy do najstarszych tego typu placówek na świecie. Na początku uprawiano tutaj zioła lecznicze. Dzisiaj zajmuje on teren 1,2 ha i rośnie tam ponad 6 tyś. odmian roślin z całego świata, w tym wiele którym grozi wyginięcie. Znajdziemy tu m.in. Palmiarnię zalozoną w 1912 r., w której rośnie 300-letni sagowiec, Meksykańsko-Kalifornijski Pawilon Pustynny z kolekcja orchidei, Motylarnię czy Szklarnię Trzech Klimatów.

Artis Zoo

Zoo otwarto w 1838 roku i jest to najstarszy ogórd zoologiczny w Holandii. Zajmuję powierzchnie 10 ha i żyje tutaj ponad 5 tyś. gatunków zwierząt, m.in. wilki, hipopotamy, lwy, pingwiny, niedźwiedzie polarne, żyrafy i inne.

artis-zoo-amsterdam

Jedną z największych atrakcji jest Akwarium, w którym w ogromnych zbiornikach, możemy podglądać życie kilkuset gatunków wodnych stworzeń.

Na terenie ogrodu, znajdziemy Planetarium, w któym co godzinę odbywa się gwiezdny pokaz.

artis-zoo-lions

Warto także odwiedzić Muzeum Geologiczne (Geologisch Museum), gdzie możemy prześledzić dzieje życia na Ziemi.

Narodowe Muzeum Morskie (Nederlands Scheepvaart Museum)

Scheepvaart_Museum

Muzeum znajduje się w zabytkowym XVII-wiecznym magazynie marynarki wojennej. Znajduje się tam imponująca liczba makiet statków, przyrządów nawigacyjnych, map (np z 1648 r.), a także największa na świecie kolekcja łodzi.

Singiel

grachten-van-amsterdam1

Kanał Singiel zamyka Amsterdam od zachodu i południa. Za nim rozciąga się Pas Kanałów nazywany Grachtengordel. Wędrówka wzdłuż sieci kanałów to jedna z największych atrakcji w Amsterdamie. Ich budowę ukończono w 1680 roku. Łącznie ze wszystkimi odnogami obejmuje on powierzchnie około ośmiu kilometrów kwadratowych otaczając starą część miasta. Dzięki kanałom, udało się powiększyć powierzchnie miasta niemal czterokrotnie. Na uzyskanej drogocennej ziemi można było stawiać jedynie dziewięciometrowej wysokości domy. Dlatego aby uzyskać ich jak największą powierzchnie starano się je stawiać jak najwyższe i jak najdłuższe.

Plac Leidseplein

Zwiedzając środkową część Grachtengordel, warto udać się na tętniący życiem plac Leidseplein. Powstał on w XVII wieku dla kupców i wieśniaków, by mogli zostawiać tam zaprzęgi przed wejściem do miasta. Dzisiaj miejce to kojarzy się głównie z rozwywką jaką oferują najlepsze kluby i teatry (Boom Chicago i Melkweg) w mieście.

Boom-chicago

Na placu naszą uwagę z pewnością zwróci American Hotel z 1902 roku i Cafe American – jedna z najładniejszych kawiarni w Amsterdamie.

American Hotel
American Hotel

Niedaleko znajduje się ekskluzywny dom towarowy Metz & Co z 1891 r., który mierząc 26 m wysokości, był wówczas najwyższym budynkiem w Amsterdamie.

Warto zobaczyć

albert-cuyp-marketNa południe od Grachtengordel, za kanałem Singelgracht jest De Pjip – czyli dzielnica robotnicza utworzona w XIX wieku. Nazywana często „Kominem Fabrycznym„. Dzisiaj mieszkają tutaj głównie studenci i emigranci z różnych krajów. Największą atrakcją tego miejsca jest Albert Cuypmarkt – gigantyczny targ z prawie 350 stoiskami. Należy do największych w Europie. W dni powszednie odwiedza go prawie 20 tyś. osób, a w soboty jeszcze więcej… Znajdziemy tam dosłownie wszystko.

Bloemenmarkt-amsterdamPrzy nabrzeżu, z kolei działa Targ Kwiatowy (Bloemenmarkt). Oprócz świeżych i pachnących kwiatów, kupimy na nim taże cebulki.

W środkowej części Grachtengordel, znajduje się kolejny targ: Looier Kunst en Antiekcentrum (Centrum Antykwaryczne Looier). Jest to największy targ antyków i wszelkiego rodzaju staroci w całej Holandii.

Dzielnica Muzeów (Museumplein)

W Amsterdamie znajdziemy imponującą ilość muzeów. Te największe i najcenniejsze znajdują się tzw. Dzielnicy Muzeów, na południe od Starówki za Singelgracht. Są to najdroższe tereny w mieście. Już od XIX wieku, Museumplein było miejscem wielu wystaw.

Skwer Museumplein
Skwer Museumplein

W środkowej części Museumplein znajduje się poprzecinany alejkami, duży skwer. To tutaj mają siedziby trzy najważniejsze muzea w Holandii: Rijksmuseum (Muzeum Państwowe), Museum van Gogh (Muzeum van Gogha) i Stedelijk Museum (Muzeum Miejskie).

Muzeum Państwowe mieści się w majestatycznym, ceglanym gmachu. Znajdziemy tam najwspanialszą na świecie kolekcje sztuki holenderskiej od średniowiecza do XIX wieku.

RijksmuseumMuseumDistrictAmsterdam
Rijksmuseum

Muzeum van Gogha zgromadziło największą na świecie kolekcje płócien Vincenta van Gogha, któremu za życia udało się sprzedać zaledwie dwa obrazy. W Muzeum znajduje się ponad 200 płócien, 500 rysunków i około 800 listów malarza do swojego brata Theo.

Van_Gogh_Museum_Amsterdam
Museum van Gogh
Warto zobaczyć

Coster-Diamonds-amsterdamNieopodal Muzeum van Gogha, każdy chętny może zwiedzić szlifiernię diamentów Coster Diamonds. Należy ona do najstarszych działąjących jeszcze w mieście. Założona w 1840 roku. Możemy podziwiać w niej m.in. kopię słynnego, przeszlifowanego tu Koh-i-Noora (Góry Światła) – brylantu ważącego 108,8 karata i należącego do brytyjskich klejnotów koronnych, oraz replikę Cullinana – jednego z największych (3106 karatów przed podziałem) ze znanych historycznie diamentów, ktory został znaleziony w 1905 r. w jednej z kopalni RPA.

Muzeum Miejskie prezentuje z kolei sztukę współczesną z Europy. Zbiory zawierają wszelkie formy ekspresji artystycznej m.in. rzeźby, plakaty, fotografie, filmy, obrazy, instalacje itp.

Stedelijk Museum
Stedelijk Museum

Nieopodal skweru znajduje się Wielka Sala koncertowa (Grote Zaale), która posiada jedne z najlepszych na świecie warunków artystycznych. Odbywają się w niej wystawy, koncerty czy zawody sportowe.

Grote Zaale
Grote Zaale
Warto zobaczyć

HeinekenBrouwerijNieopodal Dzielnicy Muzeów, idąc na wschód znajdziemy niedziałający już od 1988 roku, browar Heineken. W tym miejscu działa za to Muzeum Browaru Heinekena (Heineken Brouwerij). Zobaczymy tam pozostawione silosy słodowe, miedziane kadzie, oryginalne stare beczki, butelki czy powozy. Poznamy historię piwowarstwa sięgającą do 4 tyś lar p.n.e, oraz będziemy mogli prześledzić wszystkie etapy warzenia piwa.

Co warto zobaczyć w pobliżu Amsterdamu?

Zaanse Schans to osada z XVII i XVIII wieku, w której wciąż toczy się codzienne życie. Znajdziemy tutaj zrekonstruowane składy, sklepiki, murowane domy kupieckie i kolowe domki rybaków. Stoją tutaj także ponad stuletnie holenderskie wiatraki m.in. De Kat, De Zoeker czy De Gekroonde Poelenburg. Niektóre wciąż działąją.

Zaanse-Schans-wiatraki
Wiatraki w Zaanse Schans

Jadąc około 30 km na południe, trafimy na bajecznie kolorowy obszar pól kwiatowych – Bloembollenstreek. Sadzi się tam kwiaty w przemysłowych ilościach. M.in. tulipany, krokusy czy lilie. Niewiarygodny spektakl kolorów zaczyna się w styczniu, by w maju osiągnąć swoje apogeum, tworząc wielobarwne dywany z kwiatów.

Bloembollenstreek
Bloembollenstreek

W miasteczku Aalsmeer mamy szansę zobaczyć jak funkcjonuje największa na świecie giełda kwiatowa Bloemenveiling. Rocznie sprzedaje się tutaj około 3,5 mld kwiatów ciętych i 400 mln doniczkowych.

Giełda kwiatowa w Aalsmeer
Giełda kwiatowa w Aalsmeer

Miłośnicy serów, powinni udać się do miasteczka Edam, położonego na północ od Amsterdamu. Uważane jest za jedno z najładniejszych w całym rejonie. Znane jest od średniowiecza jako ważny ośrodek produkcji sera. Między czerwcem, a sierpniem odbywa się tutaj Targ Serowy (Kaasmarkt). Oprócz pysznego sera znajdziemy tutaj oczarowującą architekturę, którą tworzą liczne kanały i przerzucone przez nie malownicze mosty, oraz ukwiecone domy z czasów Złotego Wieku.

Edam

Keukenhof znajduje się jeden z najpiękniejszych i największych na świecie Ogród Kwiatowy. Założony w 1949 roku, zajmuje obszar 30 ha. Największe wrażenie park robi na wiosnę, kiedy to zakwita ponad 7 milionów kwiatów (tulipanów, żonkili, hiacyntów, narcyzy, japońskia wiśnia, rododendrony albo azalie). Cały ogród został zaprojektowany w stylu angielskiego ogrodu krajobrazowego z rzeźbami, fontannami, strumykami. Znajdziemy tutaj także XIX wieczny wiatrak.

Park w Keukenhof
Park w Keukenhof
Warto poczytać