Mostar to bardzo urokliwe miasteczko leżące na terenie Bośni i Hercegowiny. Nazywane jest nieformalną stolicą kraju. Nazwa miasta pochodzi od słowa mostari, czyli strażnicy mostu. Położone jest między górami, w szerokiej dolinie rzeki Naretva, w południowej części Bośni i Hercegowiny. Aż trudno uwierzyć że jeszcze 20 lat temu, toczyły się tutaj ciężkie walki i ginęli ludzie w wojnie domowej. Dzisiaj Mostar to głównie piękne uliczki, stragany z pamiątkami oraz liczne knajpki gdzie można spróbować regionalnych pyszności.

Mostarskie stare miasto, odbudowane po wojnie domowej, wygląda niemal identycznie jak za czasów okupacji państwa osmańskiego. Wąskie, brukowane uliczki, a przy nich niewielkie, kolorowe domy tureckie, tętniące handlowym życiem. W 2005 r. Stary Most oraz starówka zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Jeżeli jesteście akurat w południowej części Chorwacji, warto wybrać się do Mostaru nawet na jednodniowy wypad…

Co warto zobaczyć?

Stary Bazar (Kujundziluk)

Zaledwie kilka kroków od Starego Mostu, znajduje się Stari Grad, czyli najstarsza część miasta. Historycznym oraz handlowym sercem tego miejsca jest Kujundziluk czyli Stary Bazar, który już od około XVI-wieku, służył Turkom oraz Bośniakom do wymiany / kupna różnego rodzaju towarów.

Dzisiaj Stary Bazar wypełniony jest głównie turystami z innych krajów, proponując im tradycyjne bośniackie wyroby, przekąski oraz rzemieślnicze wyroby sprzedawane z malutkich kramików oraz sklepików znajdujących się w malutkich, wybrukowanych alejkach, otoczonych przez domy malowane na różowe kolory.

Jeżeli jesteś poszukiwaczem skarbów, będziesz zadowolony. Znajdziesz tutaj dywany zdobione geometrycznymi figurami, ręcznie wyrabianą biżuterię, koraliki, haftowane chusty, torby i wiele inne. Oczywiście warto się targować, gdyż cena początkowa jest zawsze wyższa.

Stary Most (Stari Most)

Zbudowany w 1566  roku, za czasów tureckiej okupacji, w miejscu dawnego drewnianego mostu, nad rzeką Naretwą. Został zaprojektowany przez tureckiego architekta Kodję Mimar Sinan’a i zbudowany przez Mimara Hayruddi’a, któremu Sułtan groził śmiercią, jeżeli kamienny most się zawali. Na szczęście dla niego, most przetrwał próbę czasu, aż do czasów kiedy został zniszczony przez artylerię podczas wojen bałkańskich w latach 90.

Dzisiaj Stary Most jest słynny z kilku powodów. Przede wszystkim symbolicznie łączy prawobrzeżną chrześcijańską i muzułmańską lewobrzeżną część miasta. Po drugie, od roku 1993, kiedy obie wspólnoty zwróciły się przeciwko sobie i zniszczyły most, symbolizuje pokój oraz pojednanie. Używając oryginalnego wapienia, wyłowionego z rzeki, w 2004 roku odbudowano most, wzmacniając go metalową konstrukcją.

Corocznie, w połowie sierpnia na Starym Moście odbywa się konkurs nurkowy, oglądany średnio przez ok 15 tyś widzów. Śmiałkowie mogą skakać z samego jego szczytu, który znajduje się na wysokości 21 metrów.

Na koniec warto wspomnieć, że Stari Most znajduje się na liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jest otwarty przez całą dobę i nie ma żadnych opłat pobieranych za jego zwiedzanie.

Rzeka Neretva

Najdłuższa rzeka w kraju, Neretva, ma 225 km długości i rozpoczyna swój bieg w Lebrsniku w Alpach Dynarskich, a kończy w Ploce nad Adriatykiem w Chorwacji. Zasilana jest pięcioma dopływami, w tym Buną, która płynie zaraz obok jednego z najciekawszych klasztorów w Bośni, Blagaj Tekija, a także Trebižat, na której znajdziemy przepiękne Wodospady Kravica.

W swojej drodze do Chorwacji, Neretva przepływa pod historycznym mostem Stari Most w Mostarze, który symbolizuje pojednanie pomiędzy wspólnotami chrześcijańskimi oraz muzułmańskimi.

Następnie rzeka przepływa przez historyczne miasto Pocitelj, które leży wysoko nad rzeką pośród ruin średniowiecznej twierdzy i meczetu Hajji Alija.

W Chorwacji, Neretva rozszerza się w deltę, którą zajmuje ponad 260 km kwadratowych.

Miejscowość Glavaticevo jest popularnym miejscem dla fanów raftingu.

Dom Turecki (Kajtaz)

Turecki Dom schowany jest głęboko w zabytkowej dzielnicy muzułmańskiej. Jest do doskonale zachowana rezydencja szlachcica otomańskiego z XVI wieku. Otacza go wysoki mur, który miał chronić kobiety, przed niechcianą uwagą z zewnątrz.

Dom otoczony jest ogrodem, pełnym fontann oraz zacienionych miejsc. Znajdują się tam także wzory przedstawiające pięć modlitw muzułmańskich.

Zbudowany w całości z kamienia, dwupiętrowy budynek jest koloru białego, podparty drewnianymi palami. Dach został tak zaprojektowany, aby zacienić dolne podłogi.

Wnętrze pozostało w nienaruszonej formie. Znajdziemy tam osobny pokój dzienny dla kobiet oraz mężczyzn. Tradycyjne, rzeźbione meble drewniane, niskie sofy. Starożytna kuchnia jest wypełniona miedzianymi garnkami i naczyniami. Znajdziemy tutaj tradycyjne ubrania oraz dekoracje na ścianach.

W pobliżu Mostaru:

Blagaj Tekija

„Tekija” to muzułmańsko – Derwiszowy klasztor położony niedaleko Mostaru. Został zbudowany między rokiem 1446, a 1520, kiedy to cały kraj był pod wpływem  tureckim. Jest położony w niesamowitym miejscu.  Ukryty pod 200-metrowym klifem, zaraz obok szmaragdowo-zielonych wód rzeki Buna.

Klasztor został zbudowany dla sekty żołnierzy – mnichów nazywanych „bektašije”, podobnych do europejskich Templariuszy. Ten czteropiętrowy budynek jest mieszaniną stylów. Od orientalnego, po architekturę występującą tylko w Bośni.

Obecnie klasztor zamieszkują  mnisi z zakonu Naqshbandi. Często odbywają się tam ceremonie Derwiszy. Ponadto w murach budynku znajdują się prochy dwóch Drewiszy pochowanych tam w XV wieku. Przez to, miejsce to jest celem pielgrzymek muzułmanów.

Klasztor znajduje się w naprawdę pięknym miejscu, otoczony przez spektakularne formacje skalne, kompleksy jaskiń, które prowadzą głęboko pod ziemię.

Klasztor znajduje się ok. 4,5 km od miasta Mostar. Najłatwiej jest się dodać tutaj samochodem.

 Wodospady Kravica

Wodospady Kravica to najlepiej skrywany sekret Bośni i Hercegowiny. Znajdujący się na odludziu, gdzieś głęboko w lesie. Wiele osób uważa, że tutaj jest właśnie raj…

Wodospady położone są w dolinie rzeki, otoczone drzewami figowymi oraz topolami. Woda spada z ponad 30 metrów w dół, zaś sam wodospad ma około 120 szerokości o kształcie półokręgu. Jak widać doskonale na zdjęciach, woda dzieli się na wiele mniejszych wodospadów i po ogromnych głazach opada w dół do jeziorka.

Najbardziej spektakularnie to miejsce wygląda wiosną, kiedy to wezbrane wody rzeki z roztopów, opadają w dół z jeszcze większą siłą. Latem wody jest znacznie mniej, a w dole, tam gdzie jest jezioro, odkrywają się nawet mikroskopijne piaszczyste plaże.

Woda jest szmaragdowego koloru. Lodowato zimna. Śmiałkowie mogą się bez ograniczeń kąpać oraz bez ograniczeń podejść pod sam wodospad. Dobrze ubity szlak pieszy prowadzi od parkingu pod sam wodospad. Znajdziemy tam kilka restauracji z kolorowymi parasolami, tarasy gdzie można usiąść, a także miejsca piknikowe oraz kempingowe w okolicy wodospadu.

Wodospady Kravica znajdują się ok 40 km od Mostaru i są obowiązkowym punktem zwiedzania. Latem nad wodospadami pojawiają się tłumy. Jeżeli liczycie na spokój, lepiej jest tutaj przyjechać poza sezonem.

Medziugorie

Około 25 kilometrów na południowy-zachód od Mostaru znajduje się miasto Medjugorje, miejsce szczególnie znane wśród chrześcijańskich katolików. Od 1981 roku stało się miejscem pielgrzymek, gdy pojawiły się doniesienia o objawieniu sześciorgu dzieciom z miasta, Maryi Dziewicy.

Miasto to miejsce z bogatą kulturą i starożytną historią, głęboko religinje. Znajdziemy tutaj rzeźby oraz inne struktury z czasów rzymskich m.in. na cmentarzu w Milecie.

Będąc w Medjugorje warto wejść na najwyższy szczyt w okolicy, Górę Krzyża lub Križevac. Główną jego atrakcją jest betonowy krzyż, który został postawiony w roku 1933 roku jako hołd 1900 letniej rocznicy Jezusa Chrystusa.

Oczywiście osoby religijne powinny przede wszystkim odwiedzić Górę Objawień, gdzie objawienia Matki Boskiej miały miejsce.

Więcej do poczytania o objawieniach i miejscu znajdziecie tutaj i tutaj.

Počitelj

Ok 30 kilometrów od Mostaru, na lewym brzegu rzeki Naretva, znajdziemy twierdzę położoną w miejscowości Počitelj. Twierdza znajduje się liście World Monuments Watch, czyli liście 100 miejsc kulturowych, szczególnie zniszczonych i wymagających opieki. A jak wiemy w Bośni toczyły się poważne walki podczas wojny domowej, które zniszczyły wiele wspaniałych miejsc. Fort znajduje się na szczycie wzgórza i z którego rozciąga się ciekawy widok na całą okolicę.

Oprócz samej twierdzy, warto zobaczyć m.in dom, należący do rodziny Gavrankapetanović, który jest niesamowitym przykładem XVI wiecznych domów mieszkalnych w Počitelj, gdzie wyraźnie oddzielone są pokoje dla mężczyzn i kobiet.

W mieście znajdziemy także meczet Hajji Alija z 1563 roku. Także został niemal całkowicie zniszczony podczas wojny domowej. Odbudowany w 2002 roku.

Zaraz obok meczetu znajduje się Sahat Kula, wieża zegarowa o wysokości 16 metrów. Na szczęście nie została uszkodzona podczas wojny.