Lublana, stolica Słowenii to miasto pełne niespodzianek. Sporo w niej nowoczesności, a jednak zachowała swoją sielską atmosferę, otwartość oraz przyjazność małego miasta. Latem pokazuje swoje śródziemnomorskie oblicze, aby zimą zapaść w swego rodzaju letarg.

W okolicach Lublany, aż roi się od ciekawych miejsc natury, tym również miejsc świadczących o dynamicznej przeszłości kulturowej, atrakcyjnych szlaków rowerowych oraz pieszych, czy różnorodnych lokali zaspokajających najbardziej wybredne kulinarne gusty.

Zobacz także: Co warto zobaczyć w Słowenii, najbardziej zielonym kraju w Europie?

Co warto zobaczyć?

Plac Preseren (Presernov trg)

Plac znajduje się na Nowym Mieście zaraz obok niezwykłego Potrójnego Mostu i jest jednym z najpopularniejszych miejsc spotkań mieszkańców oraz turystów. Stanowi idealną bazę wypadową do zwiedzania miasta.

Plac oraz całe jego otoczenie zostało zaplanowane w XIX wieku przez architekta Maksa Fabiani. XX wiek wymusił przeobrażenie całej okolicy. Teraz na placu znajdziemy eleganckie butiki, klimatyczne kawiarnie. A wszystko to w scenerii secesyjnych fasad kamienic.

Ukochany poeta narodowy France Preseren, któremu poświęcony jest cały plac, ma tutaj swój pomnik. Przedstawia on poetę spoglądającego na drugą stronę placu, gdzie znajduje się jego wielka miłość.

Będąc na placu warto zwiedzić Kościół Franciszkanów z XVI wieku, secesyjny Hauptmann House zaprojektowany przez Ciri Metod Kocha oraz znakomity Urbanc Dom (Centromerkur).

Park Tivoli oraz Pałacyk

Jeżeli zastanawiacie się dlaczego w słoneczne weekendy mieszkańcy Lublany w ilościach hurtowych przesiadują w Parku Tivoli, już śpieszę z odpowiedzią… Piękne ogrody, zacienione lasy i sielankowe chodniki. Jest to najpopularniejsza zielona przestrzeń stolicy.

Jeżeli pójdziesz wzdłuż długiego deptaka, otoczonego przez ciekawe latarnie, w końcu dojdziesz do wspaniałej posiadłości otoczonej przez posągi. Dwór, zbudowany w XVII wieku przez jezuitów  w stylu barokowym, jest teraz domem dla Międzynarodowego Centrum Grafiki. Odbywają się tam przez cały rok, różnego rodzaju wystawy.

Oprócz wspomnianego Dworu, w Parku znajdziemy także Muzeum Historii Nowożytnej oraz ZOO. W upalne dni możemy schłodzić się w odkrytym basenie albo posłuchać muzyki na żywo.

Plac Kongresowy (Kongresni trg)

Plac Kongresowy to jedno z najpopularniejszych miejsc spotkań w mieście. Zbudowany w 1821 roku, zabytkowy plac znajduje się przy jednej z głównych ulic starego miasta. Znajdziemy na nim kilka najpiękniejszych budynków w mieście i popularnych atrakcji. Zaraz obok znajduje się spokojny i cichy park Zvezda. Do idealne miejsce do odpoczynku, czytania bądź jedzenia. Niedaleko placu znajduje się wzgórze z zamkiem.

Na jednym z boków placu znajduje się Uniwersytet i Filharmonia. Na innym barokowy Kościół Trójcy. Niedaleko placu znajdziemy wykopaliska archeologiczne rzymskiego Emona. W okresie letnim w okolicznym parku rozkłada się kino na wolnym powietrzu.

Piękne otoczenie i widoki powodują, że plac powinien być obowiązkowym punktem zwiedzania Lublany.

Stare miasto 

Stare miasto w Lublanie z górującym zamkiem na wzgórzu, połączone z nowocześniejszą częścią kultowym potrójnym mostem oraz Mostem Smoka. Charakterystyczna w tej części miasta jest plątanina uliczek, którymi przedostaniemy się do najciekawszych zabytków stolicy.

Będąc pierwszy raz na Starym Mieście, nasz wzrok powędruje na pewno wyżej, na przepiękne wzgórze górujące nad całą okolicą. Z jego szczytu, z wieży zamkowej, rozciąga się wspaniała panorama na całe miasto. Warto tak wejść i to zobaczyć na własne oczy.

W całej starszej części miasta znajdziemy urokliwe kawiarenki, w których możemy się zatrzymać, aby odpocząć od zwiedzania. Warto odwiedzić codzienne targi żywności oraz kwiatów, które znajdziemy na placach Pogačarjev i Vodnikov.

Większość z mostów oraz deptaków na Starym mieście jest dziełem znanego architekta Jože Plečnik’a. Jednak jego wizję nie są jedynymi imponującymi budowlami na Stary Mieście. Spacerując po wybrukowanych uliczkach napotykamy szereg intrygujących budynków. Warto zwiedzić Ratusz zaprojektowany przez Gregora Macek’a w 1718 roku, z imponującym gotyckim dziedzińcem. Przed Ratuszem znajduje się ciekawa Fontanna Robba. Warto zobaczyć Katedrę św. Mikołaja oraz Kościół św. Jakuba, w którym możemy zobaczyć najwyższą dzwonnicę w mieście.

Najstarszy budynek w mieście, pochodzący z 1528 roku, znajduje się na placu Ribji trg nr 6.

Zamek w Lublanie

Zamek w Lublanie znajduje się na wzgórzu zaraz obok Starego Miasta. Jest największym z pośród wszystkich zamków, które znajdziemy w mieście i jest jedną z najpopularniejszych atrakcji miasta.

Ta efektowna budowla malowniczo usytuowana na szczycie wzgórza pochodzi z XV wieku. Corocznie setki turystów wspina się na wieżę widokową, aby podziwiać niepowtarzalne widoki na panoramę miasta.

Dostęp na wieże widokową oraz dziedziniec zamkowy jest wolny. Często w zamku organizowane są różnego rodzaju wystawy oraz wydarzenia.  Kaplica zamkowa to jedno z najpopularniejszych miejsc ślubów w mieście. Warto odwiedzić także Muzeum Narodu Słoweńskiego, gdzie poznamy historię tego niewielkiego kraju.

Do zamku można dostać się kolejką linową startującą na placu Krekov trg. Można także dość pieszo. To tylko 10 min spacer, ale widoki są wspaniałe po drodze.

Katedra św. Mikołaja

Katedra to główny kościół w stolicy. Jest także największym. Znajduje się na Starym Mieście. Jej historia sięga XIII-wieku. Przebudowana potem w XVIII wieku przez architekta Andrea Pozzo, w elegancką konstrukcję z baroku, wyposażoną w dwie bliźniacze wieże oraz ogromną kopułę w środkowej części.

Najwięcej uwagi przyciągają wystawne wnętrza katedry. Znajdziemy elementy z różowego marmuru, białego stiuku, bogato zdobione przez najwybitniejszych twórców miasta. Najcenniejszymi są freski w stylu barokowym Giulio Quaglio Matevž Langus, parę brązowych ścian stworzonych na cześć zmarłego Jana Pawła II oraz organy i ołtarz włoskiego rzeźbiarza Francesco Robba.

Cankarjev Dom

Cankarjev Dom to symbol nowoczesności w Lublanie. Jest to największy ośrodek kulturalny w całej Słowenii. Zaprojektowany przez  architekta Edvarda Ravnikara w 1980 roku, kompleks zajmuje prawie 36 tyś m2 powierzchni.

To co znajdziemy wewnątrz budynku budzi podziw. Program kulturalny obejmuje operę, balet, taniec, muzykę klasyczną, teatr i teatr lalek. Oprócz słoweńskich artystów, występują tutaj ludzie z całego świata. Corocznie odbywają się tutaj różnego rodzaju festiwale m.in. Jazz Festiwal oraz MFF Ljubljana. Oprócz tego znajdziemy wewnątrz małą galerię sztuki oraz fotografii, które prezentuje prace lokalntch artystów.

Ratusz (Magistrat)

Barokowy Ratusz został zbudowany w 1719 roku przez słoweńskiego architekta Gregora Macek’a, przy rozległym, wybrukowanym placu Mestni Trg. Dzisiaj mieści się tutaj siedziba burmistrza miasta. Jest to jeden z popularnych punktów miasta.

Do ratusza wiodą imponujące schody. Sam budynek posiada ozdobną fasadę, łuki w stylu weneckim oraz zwieńczony jest wieżą zegarową. Kiedyś istniał tutaj inny budynek, zbudowany w 1418 roku. Niestety został zniszczony w trzęsieniu ziemi w 1511 roku.

W środku znajdziemy XVII wieczny pomnik Herkulesa, ściany zdobią obrazy olejne, a wnętrza i dziedziniec goszczą często wystawy dzieł sztuki.

Przed budynkiem Ratusza znajdziemy dość charakterystyczną Fontannę Robba. Jest to jeden z najbardziej lubianych zabytków miasta. Jest to ostatnie przed śmiercią, dzieło rzeźbiarza Francesco Robba, ukończone w 1751 roku. Przedstawia trzech bogów rzecznych, które symbolizują główne rzeki Słowenii.

Muzeum Architektury i Wzornictwa

Ze wszystkich muzeów, które znajdziemy w Lublanie, Muzeum Architektury i Wzornictwa jest najbardziej unikalne. Ekspozycje stałe poświęcone są pokazaniu najsłynniejszych przykładów architektury Słowenii. Prezentowane są liczne prace lokalnych architektów w tym szkice, fotografie, plany oraz modele strukturalne.

Głównym punktem w Muzeum, jest wystawa dzieł słynnego słoweńskiego architekta Joze Plecnika, który zaprojektował m.in. potrójny most w Lublanie, Bibliotekę Narodową i Uniwersytecką oraz wiele więcej nadmorskich promenad i budynków.

Rzeka Ljubljanica

Główna rzeka w stolicy można śmiało powiedzieć, że ukształtowała miasto i przyczyniła się do jego rozkwitu. Kiedyś pełniła rolę głównego szlaku handlowego przynosząc bogactwa dla młodego miasta.

Lublana nazywana jest często miastem mostów. Ten najbardziej spektakularny most nazywany jest Mostem Smoka, gdyż wejścia strzegą groźne rzeźby smoków. Łączy on nowoczesną część miasta z barokową Starówką.

Najstarszym mostem w mieście jest XIII wieczny Most Szewski. Na początku był to most drewniany, ale w 1931 roku został przebudowany i zastąpiony przez stalową konstrukcję.

Kolejnym niesamowitym mostem, o którym trzeba wspomnieć, to Most Potrójny. Jeden to jeden z najciekawszych zabytków w mieście i jeden z najważniejszych, bowiem łączy ze sobą jeden z głównych placów Preseren ze Starym Miastem oraz Zamkiem.

Dzisiaj brzegi rzeki są domem dla niezliczonej liczby barów i restauracji. W ciepłe letnie wieczory można posiedzieć sobie nad brzegiem rzeki. Znajdziemy tam wiele straganów z różnego rodzaju rzeczami, a w niedzielę na nabrzeżu Cankarjevo Nabrezje mamy okazję uczestniczyć w pchlim targu.

Kolejną z atrakcji, którą znajdziemy nad rzeką jest dwugodzinna wycieczka statkiem wzdłuż rzeki. Kosztuje około 8 € a stacje rozsiane są na nabrzeżu.

Potrójny most (Tromostovj)

Most potrójny to jeden z najciekawszych zabytków w mieście i jeden z najważniejszych, bowiem łączy ze sobą jeden z głównych placów Preseren ze Starym Miastem oraz Zamkiem. Jak nazwa wskazuje, nie jest to jeden most, ale trzy oddalone od siebie zaledwie o kilka metrów. Środkowy z przeznaczeniem dla ruchu samochodowego oraz dwa boczne, przeznaczone tylko dla ruchu pieszego. Z każdej strony mostów dla ruchu pieszego znajdują się schody, po których można się dostać do zacienionych tarasów, z których rozciąga się widok na rzekę.

Mosty uważane są arcydzieło architektury. Stworzone zostały w 1931 roku przez lokalnego architekta Joze Plecnika. Przepiękne kamienne balustrady oraz lampy uliczne stanowią idealny front dla wejścia do Starego Miasta. Okolica mostów jest zawsze żywa i pełna ludzi.

Most Rzeźniczy (Mesarski Most)

Nazwa mostu nie pasuje w ogóle do jego charakteru. Wbrew pozorom jest to chyba najbardziej romantyczne miejsce w Lublanie, a na pewno bardzo popularne wśród „kochanków”. Wzorem Pont des Arts w Paryżu, od czasu jego budowy w 2010 roku, pary z całego świata zakładają na nim kłódki, które mają symbolizować ich wieczną miłość.

Most rzeźniczy znajduje się na Starym Mieście. Ma prostą konstrukcję kładki przerzuconej przez rzekę. Ma jednak kilka dziwacznych rzeźb z brązu wykonanych przez słoweńskiego rzeźbiarza Jakov’a Brdar’a.

Most Szewski (Cevljarski Most)

Most Szewski to najstarszy most w mieście. Jest popularnym miejscem spotkań ludzi oraz artystów, a także obowiązkowym punktem każdej wycieczki po mieście. Został wybudowany w XIII wieku, jednak w roku 1931 przeszedł gruntowną przebudowę kierowaną przez architekta Joze Plecnik’a.

Oryginalny most z XIII wieku był wykonany z drewna. Na jego powierzchni znajdowały się budki ze straganami rzeźników. Jednak smród był za duży, i mieszkańcy zbuntowali się. Trzeba było przenieść je dół rzeki. Na ich miejscu rozłożyli się szewcy, dając mostu nowy pseudonim.

Most Smoka (Zmajski most)

Przy każdym końcu mostu stoją groźnie wyglądające, zielone rzeźby smoków, z uniesionymi skrzydłami gotowymi do lotu i wysuniętymi językami. Ten wybudowany w 1901 roku most stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków miasta. Mityczne stwory nie są tylko symbolami założenia miasta, ale także wiąże się z nimi pewna legenda. Podobno smoki prostują skrzydła jeżeli mostem przejdzie dziewica.

Most smoka pełni dość istotną funkcję. Łączy bowiem Stare Miasto z nowoczesną jego częścią. Oryginalnie został wybudowany dla i nazwany na cześć Cezarza Habsburgów. Jednak ostatecznie przyjęła się nazwa Smoka.

Most to dzieło architekta Jurij Zaninovicia. Jest to  przykład architektury secesyjnej miasta, zbudowany z betonu zbrojonego i ozdobny wyszukanymi balustrada i oryginalnymi lampami ulicznymi z XX-wieku.

Metelkova

Metelkova to alternatywne centrum kulturowe miasta, enklawa gdzie znajdziemy wiele klubów oraz barów zaczynając od rockowych, punkowych czy folkowych, a na barach dla gejów kończąc.

Jest zlokalizowana na północ od rzeki, w byłych koszarach wojskowych porzuconych przez armię jugosłowiańską w 1990 roku. Był to teren przeznaczony do rozbiórki. Ale grupa osób postanowiła go uratować i teraz działała jako autonomiczne centrum kultury miasta.

Metelkova to mekka dla nocnych imprezowiczów, osób które uwielbiają pchle targi czy sztukę uliczną.

Teatr Letni Križanke

Jože Plečnik był odpowiedzialny za większość mostów nad rzeką w stolicy oraz za ścieżki wokół niej. Zbudował także w 1950 roku teatr Križanke. Mieści się on w średniowiecznym kościele Świętego Krzyża. Zamysł był taki, żeby stworzyć miejsce rozrywki w renesansowym stylu.

Budynek posiada rozległy dziedziniec, wyłożony kostką brukową, otoczony arkadowymi ścianami z malowidłami. Znajdziemy tutaj także popiersie autora. Niektóre artefakty z dawnego kościoła możemy zobaczyć w niewielkim muzeum zaraz obok budynku.

Kompleks oferuje cztery przestrzenie, gdzie odbywają się różnego rodzaju koncerty orkiestrowe, oraz sztuki teatralne. Nie zabraknie także nowszej muzyki, np. rockowej.

W pobliżu Lublany:

Jaskinie Szkocjańskie

Park Narodowy Jaskiń Szkocjańskich został wpisany na listę Dziedzictwa UNESCO w 1986 roku, ze względu na jaskinie oraz ich znaczenie naukowe i zachodzące w nich zjawiska krasowe. Jaskinie znane są ze swojej niesamowitej urody oraz największego podziemnego kanionu.

Strona www: www.park-skocjanske-jame.si

Ten pełen niesamowitości park, pełny jest tunelów, dziur, oraz kanionów. Warto odwiedzić Muzeum poświęcone historii jaskiń i ich znaczenia. Jeżeli nie straszne są ci piesze wędrówki, warto wybrać się w około godzinny spacer do samego serca Parku, specjalnie przygotowaną ścieżką, pełną znaków i opisów. Na czas wycieczki można wynająć sobie przewodnika, który opowie nam wszystko co warto wiedzieć o tym miejscu.

Jeżeli planujesz wycieczkę do Parku Jaskiń Szkocjańskich, sprawdź koniecznie godziny otwarcia. Zmieniają się one co miesiąc.

Smarna Góra

Smarna Góra to ulubione miejsce weekendowe mieszkańców Lublany. Tak naprawdę góra składa się z dwóch szczytów o nazwach Grmada oraz Smarna. Większa Smarna, sięga prawie 670 metrów n.p.m. i jest doskonale widoczna ze stolicy kraju. Porośnięta dębami oraz buczyną, znajduje się tutaj 15 szlaków turystycznych. Ludzie lubią tutaj przyjeżdżać aby odpocząć od miejskiego życia, wśród lasów można spacerować, biegać, jeździć na rowerach oraz wspinać się po wąskich, skalistych wąwozach o kanionach wapiennych. Zimą Smarna Góra staje się śnieżnym rajem dla narciarstwa biegowego.

W okolicznych lasach spotkać można lisy, kuny, wiewiórki, myszołowy i jastrzębie, rzadziej jelenie i zające.

Aby wdrapać się na szczyt Smarnej Góry, wystarczy poświęcić od 45 do 60 minut, w zależności od kondycji. Na samym szczycie znajdziemy zabytkowy XVIII-wieczny barokowy kościół Marii Panny. Znajdziemy tam także restaurację gdzie możemy zamówić tradycyjny pączki zwane miske (myszy). Niedaleko znajduje się starożytny dzwon, który przynosi szczęście każdemu kto w niego zadzwoni.

Aby dostać się pod Smarną górę, najlepiej jest dojechać tutaj autobusem nr 8 z Lublany do miejscowości Tacen, gdzie zaczynają się trasy spacerowe.