Budapeszt to metropolia-kurort i jedna z najpiękniejszych stolic Europy, dwukrotnie wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO… z szansą na kolejne wpisy.

Węgierska stolica, powstała w 1873 r. z połączenia trzech niezależnych miast: Budy, Óbudy i Pesztu, niezmiennie budzi zachwyt w oczach przyjezdnych. Potężna rzeka toczy swe modre wody pomiędzy łukiem lesistych wzgórz, a rozłożonymi amfiteatralnie kwartałami drugiego brzegu. Rozświetlony Most Łańcuchowy to najstarsza z 9 wspaniałych klamer, które na przestrzeni ostatnich 150 lat spięły w jeden organizm samodzielne niegdyś miasta na obu brzegach. W wodzie przegląda się tysiącletnia historia miasta na czele ze średniowiecznym kościołem Macieja na Zamkowym Wzgórzu, cytadelą na Górze Gellérta i monumentalną sylwetką największego na świecie Parlamentu.

panorama_miasta_budapeszt_wegry

Z kolei zjawiska krasowe, które rozpoczęły się na tym terenie ok. 15 – 20 mln lat temu, doprowadziły do powstania szeregu jaskiń. Szczególnie atrakcyjne odcinki dwóch z nich: pełnej baśniowych stworów Palvölgyi i wypełnionej naciekami skalnymi przypominającymi winne grona jaskini Szemlőhegyi oddano do użytku zwiedzającym.

W czasach rzymskich zlokalizowano tu Aquincum – kwitnącą stolicę Panonii, a w średniowieczu królewska Buda dzięki swemu pałacowi i bibliotece zaliczana była do najpiękniejszych i najbardziej uczonych miast Europy. W XIX w. miejscowa społeczność żydowska wzniosła tu największą synagogę w Europie, a węgierski duch narodowy znalazł ucieleśnienie w tak imponujących budowlach jak neoromańska Baszta Rybacka, koronkowy Parlament czy finezyjnie ornamentowane secesyjne gmachy Odona Lechnera.

Co trzeba zobaczyć w Budapeszcie:

Budynek Parlamentu

parlament_budapeszt

Parlament to największy budynek na Węgrzech i największy z gmachów Parlamentu na świecie. Ta imponująca rozmachem neogotycka budowla, zaprojektowana przez Imrego Steindla zbudowana została w ciagu 17 lat. Długość budynku wynosi 268 m, szerokość -118 m. Wewnątrz znajduje się m.in. 691 pomieszczeń , 20 km schodów , 8 dziedzińców. Kopuła o wysokości 96 m przykrywa ogromną salę posiedzeń.

W Parlamencie, w sali pod kopułą przechowywana jest ponad 1000 letnia korona królewska oraz pozostałe insygnia królewskie.

Baszta rybacka (Halászbástya)

Fisher_Bastion_Budapest
„Fisher Bastion Budapest 198” autorstwa Norbert Aepli, Switzerland (User:Noebu) – Praca własna. Licencja CC BY 2.5 na podstawie Wikimedia Commons

Jest to jeden z najbardziej znanych zabytków w stolicy Węgier. Znajduje się w dzielnicy Várkerület w okolicach zamku budańskiego. Została zbudowana w latach 1895-1902 według planów Frigyes-a Schulek-a w miejsce dawnych murów zamkowych. Swą nazwę zawdzięcza średniowiecznemu cechowi rybaków, który bronił tej części murów.

Plac Bohaterów (węg. Hősök tere)

 

Jest to jeden z największych i najważniejszych placów w Budapeszcie. Położony jest w VI dzielnicy, na końcu alei Andrássy útca, przy Parku Miejskim (Városliget). Przy placu znajduje się stacja metra Hősök tere, budapeszteńskiej linii M1. Po obu stronach placu znajdują się okazałe budynki Muzeum Sztuk Pięknych (Szépművészeti Múzeum) oraz Pałacu Ekspozycji (Műcsarnok).

Heroes'_Square_Budapest,_HungaryPlac przez cały okres swojego istnienia był miejscem wielu demonstracji politycznych.

Najważniejszym obiektem na placu jest Pomnik Tysiąclecia (Millenniumi emlékmű), którego budowę rozpoczęto 1896 z okazji hucznie obchodzonego 1000-lecia państwa węgierskiego. Autorem projektu był Albert Schickedanz, a wykonawcą – rzeźbiarz György Zala. Na środku wznosi 36-metrowa kolumna archanioła Gabriela, który według legendy miał okazać się pierwszemu królowi Stefanowi i nakazał przyjęcie korony. Posąg został wyróżniony podczas wystawy światowej w Paryżu w 1900. Cokół kolumny otaczają posągi jeźdźców – księcia Arpada i sześciu jego wodzów, którzy na przełomie VIII i IX przyprowadzili Madziarów na teren dzisiejszych Węgier.

Zamek Vajdahunyad (Vajdahunyad vára)

Z okazji 1000-lecia Węgier obchodzonego w 1896 roku,  w Budapeszcie odbyła się wielka Wystawa Milenijna. Wzniesiono wówczas 108 makiet budynków (głównie kartonu), które były kopiami obiektów z terenu Wielkich Węgier i miały reprezentować różne style spotykane w narodowej architekturze węgierskiej. Trzy z nich, które najbardziej spodobały się publiczności, zostały następnie ponownie wybudowane z normalnych materiałów. Powstały kopie i podobizny kaplicy z miejscowości Jak, zamku z terenów dzisiejszej Rumunii, z miasta Vajdahunyad i miniatura skrzydła zamku ze wschodnich Węgier, z miasta Sárospatak.

Vajdahunyad-zamek-budapesztBudynek znajdziemy w opisywanym tutaj, Lasku Miejskim.

Strona www: www.vajdahunyadcastle.com

Więcej info: Wikipedia

Zamek Budański – Królewski (Budavári Palota)

 

Jest to kompleks budynków pałacowych, znajdujący się na Wzgórzu Zamkowym w Budapeszcie.

Zamek-krolewski-w-budapeszczieNie wiadomo, kiedy dokładnie pojawiła się tam pierwsza siedziba królewska, ale podejrzewa się lata 1247 – 1265 r. Nie pozostał jednak po tym żaden ślad. Najstarsze fundamenty pochodzą dopiero z XIV wieku, gdy Buda przekształciła się w najważniejszy w kraju ośrodek polityczno-kulturalny.

Całą historię zamku, znajdziesz na stronach Wikipedii, natomiast sam zamek można zwiedzać. Znajdują się tam liczne muzea, w tym historyczne Budapesti Történeti Múzeum.

Cały kompleks zabudowań królewskich, podobnie jak całe Wzgórze Zamkowe, znajduje się na liście Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO.

Węgierskie Muzeum Narodowe (Magyar Nemzeti Múzeum)

Jest to największe muzeum na Węgrzech, zbudowane w latach 1837-1847 według projektu architekta Michálya Pollacka. Muzeum mieści się przy ulicy Múzeum Körút 14-16 w Budapeszcie. W budynku mieści się Państwowe Muzeum Historyczne, Państwowa Biblioteka im. Széchényiego oraz Państwowe Muzeum Przyrodnicze.

Magyar_Nemzeti_Múzeum_BudapesztDo środka prowadzi portyk ozdobiony rzeźbami Rafaela Montiego. Główny hol pokrywają freski autorstwa Mora Thana i Károlya Lotza. Na piętrze w przykrytym kopułą holu, część posadzki tworzy rzymska mozaika z III wieku. Wśród wystaw można znaleźć zabytki dotyczące Awarów i okresu panowania Habsburgów, wiele rękopisów i reliktów z drugiego tysiąclecia oraz eksponaty związane z okresem komunistycznym. Jednym z najcenniejszych okazów jest płaszcz koronacyjny św. Stefana. W muzeum można obejrzeć także dziecięcą zbroję króla Polski Zygmunta Augusta (niegdyś łączoną błędnie z Ludwikiem Jagiellończykiem). Był to prezent od Ferdynanda I Habsburga w związku z zaręczynami z jego córką Elżbietą Habsburżanką.

W parku otaczającym Muzeum Narodowe, znajduje się wiele pomników ku czci osób zasłużonych dla kultury węgierskiej, a także polonicum: odsłonięty w roku 1977 pomnik generała Józefa Wysockiego z napisem: „Ku pamięci Józefa Wysockiego (1809-1874), generała wojsk polskich, który w latach 1848-49, jako dowódca Legionu Polskiego walczył o wolność Węgier„.

Wzgórze Gellérta (Gellérthegy)

 

Zaraz obok Wzgórza Zamkowego, jest to najbardziej znane wzgórze w Budapeszcie. Z jego szczytu rozciąga się piękny widok na miasto. Nazwa pochodzi od św. Gerarda – w języku węgierskim nazywanego Géllertem – biskupa pochodzenia włoskiego, który w tym właśnie miejscu miał w poł. XI w. ponieść męczeńską śmierć.

Gellert-hill_budapesztNa jej szczycie w 1851 roku w celach obronny wzniesiono Cytadelę. Znajdziemy tam także Statuę Wolności, baseny termalne oraz jaskinie.

Ze szczytu Wzgórza rozciąga się wspaniały widok na panoramę Budapesztu.

Cytadela

Citadella_-_Budapest
„Citadella – Budapest”. Licensed under CC BY-SA 2.5 via Wikimedia Commons – http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Citadella_-_Budapest.jpg#mediaviewer/File:Citadella_-_Budapest.jpg

Długa na 220 m i szeroka na 60 m, cytadela zajmuje prawie cały szczyt Wzgórza Géllerta. W jej wnętrzach znajdziemy schronisko młodzieżowe, muzeum figur woskowych, kawiarnia i restauracja. Wzdłuż murów cytadeli można także zobaczyć zabytkowe działa i archiwalne fotografie Budapesztu.

Kościół Macieja (Mátyás templom)

Nazywany jest Budzińską Świątynią Koronacyjną i jest to jeden z najważniejszych i najbardziej znanych kościołów węgierskich.

Mátyás_templom_BudapesztOficjalnie nosi wezwanie Najświętszej Maryi Panny, jednak zarówno przez miejscowych, jak i przez turystów, zwany jest popularnie kościołem Macieja (określenie pochodzi od króla Macieja Korwina).

Do dzisiaj pozostało kilka elementów pierwotnej budowli gotyckiej: główny portal z 1370 r., oratorium w południowej kaplicy oraz wieża południowa.

Wnętrze wypełniają piękne freski autorstwa XIX-wiecznych artystów węgierskich (przedstawiają m.in. herb i postać Macieja Korwina, a także ceremonię koronacyjną Franciszka Józefa i jego żony, Elżbiety). Wewnątrz znajduje się też grobowiec króla Béli III, przeniesiony z Székesfehérvár, natomiast w tzw. Oratorium Królewskim prezentowane są szaty i ozdoby liturgiczne.

Wyspa Św. Małgorzaty

Miłość zaczyna się i kończy na Wyspie św.Małgorzaty” – powiadają mieszkańcy Budapesztu. w XIX wieku była ona ulubionym miejscem zakochanych par. Jest to także najpopularniejsze miejsce rekreacyjne w mieście.

Wyspa-Św.-Małgorzaty_budapesztMa 2,5 km długości, zajmuje 95,6 ha powierzchni, a w najszerszym miejscu jej szerokość wynosi 500 m. Została sztucznie utworzona z trzech, leżących blisko siebie pomniejszych wysp w 1950 roku przy okazji prac związanych z regulacją Dunaju.

Na wyspie znajdują się hotele, obiekty sportowe (boiska, korty tenisowe, baseny), kluby, restauracje, liczne tereny zielone ze ścieżkami rowerowymi, joggingowymi, przestronnymi trawnikami idealnymi na piknik, wypoczynek oraz średniowieczne ruiny natury sakralnej.

Tutejsze ciepłe źródła zasilają odkryte baseny i eleganckie hotele zdrojowe. Poza taksówkami oraz autobusami na wyspę nie mogą wjeżdżać żadne inne pojazdy. Wyjątkiem jest jedynie parking dla gości hotelu, na który można zjechać z mostu Arpada. Na wyspę można się oczywiście dostać tramwajem nr 4 i 6 (zatrzymuje się na środku Mostu Małgorzaty) lub autobusem nr 26 (wjeżdża na wyspę).

Latem dużym zainteresowaniem cieszy się kompleks 8 basenów na otwartym powietrzu Palatinus (7,5 ha) oraz zespół basenów sportowych Alfreda Hajósa. Tam też odbyły się Mistrzostwa Europy w pływaniu w 2006 i 2010 roku.

Na wyspie można wypożyczyć kilkuosobowe pojazdy, którymi szybciej można zwiedzić całą wyspę. Wyspa jest również przystosowana dla wózków inwalidzkich.

Most Łańcuchowy

Most został zbudowany w latach 1839-1849, według projektu angielskiego inżyniera Williama Tierney’a Clarka. Budowy mostu podjął się szkocki inżynier Adam Clark, którego nazwiskiem nazwano plac między mostem a tunelem pod zamkiem królewskim po stronie Budy.

Most_Łańcuchowy_w_BudapeszcieMost stanowił pierwsze stałe połączenie leżących po przeciwnych stronach Dunaju – Budy i Pesztu. Był jednocześnie pierwszym mostem kamiennym na odcinku Dunaju w granicach ówczesnych Węgier.

Ulica Váci utca

Vaci-utca_Budapeszt

Deptak i najbardziej znana ulica Budapesztu. Znajdująca się w centrum miasta i biegnąca równolegle do Dunaju jest usiana licznym restauracjami, kafejkami oraz ekskluzywnymi sklepami. Na południowym krańcu ulicy znajduje się plac Vörösmarty, pod którym ulokowana jest początkowa stacja żółtej linii metra – Vörösmarty tér.

Bazylika św. Stefana w Budapeszcie (Szent István Bazilika)

Bazylika św. Stefana w Budapeszcie to jedno z najważniejszych sanktuariów katolickich na Węgrzech i zarazem jedna z najciekawszych atrakcji turystycznych stolicy. Bazylika znajduje się przy placu św. Stefana (Szent István tér) w Peszcie. Od konsekracji w 1905 roku jest największym kościołem stolicy Węgier. Może pomieścić do 8500 wiernych. Obecnie jest konkatedrą archidiecezji Ostrzyhom-Budapeszt.

St._Stephen's_Basilica_Budapeszt
„Budapest, St. Stephen’s Basilica C16” autorstwa Adam Kliczek. Licencja CC BY-SA 3.0 na podstawie Wikimedia Commons

Położona niedaleko Mostu Łańcuchowego bazylika jest poświęcona pierwszemu węgierskiemu królowi Stefanowi I. W przedsionku znajduje się rzeźba św. Gerarda. Zwieńczeniem bazyliki jest 96-metrowa kopuła z mozaiką przedstawiająca Boga Ojca. Przy wejściu znajduje się tympanon z Maryją jako patronką Węgier i węgierskimi świętymi. Antresola kopuły jest otwarta dla zwiedzających, można się tam dostać po schodach (297 stopni) bądź wjechać windą.

Bazylika jest drugim budapeszteńskim, a trzecim węgierskim najwyższym budynkiem.

Łaźnie i kąpieliska w Budapeszcie

Natura z niezwykłą rozrzutnością zaopatrzyła to miejsce w wody termalne, sprawiając, że od tysiącleci szczególnie chętnie przybywali tu kolejni osadnicy. Rzymianie wznieśli tu termy i akwedukty, a Turcy pozostawili po sobie charakterystyczne łaźnie o półkolistych kopułach. Budapeszt jest jedyną stolicą europejską, która jest jednocześnie ogromnym uzdrowiskiem. Międzynarodowy Kongres Uzdrowisk w 1934 roku nadał mu oficjalny status ośrodka leczniczego.

Codziennie miliony litrów wody o różnym składzie chemicznym i różnej temperaturze (od 24 do 70 stopni celcjusza) wydostaje się na powierzchnie ziemi. Każde z tych źródeł posiada określone właściwości lecznicze i może być wykorzystywane w terapii niektórych chorób i urazów.

Aleja Andrássyego (Andrássy út)

 

Reprezentacyjna aleja Budapesztu, łącząca Plac Elżbiety (Erzsébet tér) z Placem Bohaterów (Hősök tere). Wzdłuż niej wznoszą się eklektyczne neorenesansowe budynki, m.in. gmach opery węgierskiej.

Andrássy_út_budapestAleja Andrássyego wraz z Placem Bohaterów, Parkiem Miejskim i biegnącą pod nią Milenijną Koleją Podziemną została zapisana na liście światowego dziedzictwa UNESCO w 2002 r. jako rozszerzenie wpisu nabrzeży Dunaju i budańskiej dzielnicy zamkowej z 1987 r.

Przy Andrássy út pod numerem 60 mieści się jedno z reprezentacyjnych muzeów Budapesztu – Terror Háza.

Dom Terroru (Terror Háza)

Muzeum, które jednocześnie pełni rolę pomnika ofiar totalitaryzmu i bohaterów rewolucji 1956. Inicjatorem utworzenia muzeum był centroprawicowy premier Viktor Orbán. Otwarto je 24 lutego 2002.

Terror_Museum_BudapesztBudynek wzniesiony w 1880 w stylu neorenesansowym według projektu architekta Adolfa Fesztyego, służył w latach 1937-1944 jako siedziba i więzienie organizacji strzałokrzyżowców. W latach 1945-1956 był siedzibą i więzieniem stalinowskiej policji politycznej ÁVH.

Wielka Synagoga (Nagy Zsinagóga)

 

Synagoga jest największą tego typu budowlą w Europie i trzecią co do wielkości na świecie. Ma 75 metrów długości i 27 metrów szerokości. Mieści w środku ponad 3 tyś osób. Została zbudowana w latach 1854 – 1859. Projekt synagogi wykonał Ludwig Förster, a wnętrza częściowo zaprojektował Frigyes Feszl. W synagodze na organach grali m.in Franciszek Liszt oraz Camille Saint-Saëns.

wielka_synagoga_w_budapeszcieJeszcze przed II wojną światową, 3 lutego 1939 roku, synagoga została wysadzona w powietrze przez pronazistowskie ugrupowanie Strzałokrzyżowców. Trzyletni program jej odbudowy zakończył się w 1996 roku.

Na temat Synagogi przeczytasz np tutaj.

Lasek Miejski (Városliget)

 

Lasek Miejski zwany również Parkiem Miejskim, zaraz obok wyspy św. Małgorzaty stanowi ulubione miejsce spacerów, rekreacji oraz spotkań zakochanych par.

park-miejski-varosliget-budapesztNa terenie lasku znajdziemy urocze alejki, ogród zoologiczny, wesołe miasteczko a także sztuczne jezioro, po którym można popływać wynajętą łódką.

Najbardziej znanym fragmentem Parku jest Plac Bohaterów, na którym stoi pomnik upamiętniający najbardziej zasłużonych dla kraju władców.

Znajdziemy tam także Széchenyi Gyógyfürdő, czyli jedno z najchętniej odwiedzanych kompleksów basenów leczniczych w stolicy.

Wiecej info znajdziesz tutaj.

Pałac Sztuk (Művészetek Palotája, MŰPA)

 

Pałac jest bardzo nowoczesnym budynkiem wzniesionym nad brzegiem Dunaju zaraz obok mostu Lágymányos w pobliżu nowego budynku Teatru Narodowego. Został oddany do użytku 14 marca 2005 roku.

Palac_Sztuki-BudapesztW środku znajdziemy Narodową Salę Koncertową im. Béli Bartóka, Teatr Festiwalowy oraz Muzeum Sztuki Współczesnej fundacji Ludwiga.

W sali koncertowej jest1699 miejsc, w tym 1563 siedzących i 136 stojących. W roku 2006 sala otrzymała organy. W sali oprócz Filharmoników Węgierskich występują zespoły i soliści z kraju i zagranicy. Gospodarzem sali jest zespół Narodowej Orkiestry Filharmonicznej, Chóru i Archiwum Nutowego (Nemzeti Filharmonikus Zenekar, Énekkar és Kottatár).

Teatr Festiwalowy (Nemzeti Táncszínház) dysponuje salą o 452 miejscach siedzących i sceną o powierzchni 750 m². Gospodarzem sceny jest Narodowy Teatr Tańca.

Muzeum Sztuki Współczesnej zajmują zbiory fundacji Petera Ludwiga (Ludwig Kortárs Művészeti Múzeum) przekazane społeczeństwu Węgier w roku 1969. Zbiory stałe zajmują trzecią kondygnację, niżej znajdują się sale wystaw czasowych oraz sala widowiskowa, sale multimedialne, biblioteka i sala zabaw dla dzieci. Wśród zbiorów wyróżniają się dzieła twórców amerykańskich lat osiemdziesiątych XX wieku, jak Andy Warhol, Claes Oldenburg, Robert Rauschenberg i innni.

Termy Széchenyi Fürdő

 

Największy w Europie kompleks basenów i term. Kąpielisko jest uważane za jeden z najpiękniejszych kompleksów termalnych na całych Węgrzech. Mieści się na obrzeżach Lasku Miejskiego (Városliget) i korzysta z najcieplejszych źródeł wypływających w stolicy, których temperatura wody osiąga 75 st.C.

termal_furdo-szechenyi-budapesztJest to jednocześnie bardzo wszechstronne, oferujące swoim klientom wybór spośród bardzo szerokiego wachlarza usług. Kąpiący się mogą korzystać z basenów na otwartym powietrzu, term koedukacyjnych i podzielonych według płci, działów sanatoryjnych oraz sekcji rehabilitacji i fizykoterapii, saun, solarium i masażów.

Główną atrakcją kąpieliska są dwa otwarte baseny z bardzo ciepłą wodą. W jednym z nich właściwości terapeutyczne wody dodatkowo wzmacniane są przez specjalne jej wirowanie (a kąpiący się wirują wraz z nią), drugi zajmują w większości miłośnicy szachów, godzinami moczący się i rozgrywający partie swej ulubionej gry.

Baseny działają przez cały rok, przy czym w chłodne wieczory i w zimie szczególnie bajkowo wyglądają unoszące się sponad nich kłęby pary.

Strona www: szechenyispabaths.com

Węgierska Opera Państwowa (Magyar Állami Operaház)

 

Węgierska Opera Państwowa to największy teatr operowy na Węgrzech, a pod względem akustycznym jeden z najznakomitszych tego typu obiektów na świecie. Została wzniesiona w latach 1875–1884 według projektu architekta Miklósa Ybla.

wegierska_opera_panstwowa_budapesztSala może pomieścić ponad 1250 osób. W pięknym i niezwykle harmonijnym audytorium warto zwrócić uwagę na lożę królewską, ozdobioną rzeźbami symbolizującymi cztery najbardziej popularne głosy operowe – kobiecy sopran i alt oraz męski tenor i bas. Niezwykle pięknie prezentuje się także foyer, którego sklepienie pokryte jest freskiem przedstawiającym dziewięć muz. Malowidło zostało stworzone przez wybitnych XIX – wiecznych malarzy – Bertalana Székely’a i Móra Thana. Wspaniale sklepienie głównego holu pokrywa fresk dzieła Károly’a Lotza i zdobi go ogromny żyrandol z brązu, ważący ponad 3 tys. ton.

Strona www: www.opera.hu


Oczywiście w Budapeszcie jest znacznie więcej ciekawych rzeczy do zobaczenia. Jeżeli chciałbyś o nich się dowiedzieć zobacz tutaj.