Kreta to największa grecka wyspa i piąta, po Sycylii, Sardynii, Cyprze i Korsyce, co do wielkości w basenie Morza Śródziemnego. Jednak jeżeli chodzi o popularność, jest najczęściej wybieranym miejscem urlopowym w całym regionie.

Jej linia brzegowa liczy prawie 1040 km. Sama wyspa jest długa na 250 km, ale z kolei bardzo wąska – tylko 12 km. Zamieszkuje ją około 630 tyś mieszkańców, ale w sezonie urlopowym liczba ta zwiększa się o prawie 2 miliony.

Crete_integrated_map

Kreta charakteryzuje się bardzo gorącym klimatem. Latem temperatury dochodzą do nawet 38 stopni, dlatego jest idealnym miejscem na jesienny albo zimowy urlop. W rejonach górskich opady są dużo wyższe niż na reszcie wyspy. Od listopada do maja górskie szczyty przykrywa często śnieg.

Find more about Weather in Herakleion, GR

Zobacz pełną prognozę

Na Krecie wyróżniamy kilka pasm górskich: Białe Góry z największym i najpiękniejszym wąwozem wyspy – Samaria, góry Dikiti, góry Thriptis oraz góry Idajskie z największym szczytem wyspy Psiloritis (2456 m n.p.m.)

Krajobraz wyspy tworzą skaliste wybrzeża przeplatające się z jasnymi plażami. Na równinach często natrafiamy na pola uprawne gdzie od niepamiętnych czasów uprawia się winorośle, drzewa oliwne oraz owoce cytrusowe.

Od ponad 40 lat, głównym źródłem dochodów wyspy jest turystyka. Masowo budowano tutaj hotele, sklepy z pamiątkami, powstawały targi z różnego rodzaju tandetą. Na szczęście wyspa jest na tyle duża, że każdy kto szuka odrobiny spokoju, odnajdzie dla siebie jakieś ustronne miejsce.

Spis treści

Co warto zobaczyć?

Miasto Chania

Jest to dawna stolica wyspy. Leży w jej północno – zachodniej części. Jest to bardzo urokliwe miasto, pełne urzekających uliczek gdzie kamienice oblepione są okwieconymi balkonami. Warto tutaj zobaczyć port wenecki. Został zbudowany w XIV wieku i jest najchętniej odwiedzanym miejscem w mieście. Turyści lubią usiąść tutaj w jednej z licznych knajpek i podziwiać zachody słońca…

Miasto szerzej zostało opisane tutaj: Chania – najpiękniejsze miasto Grecji?

Miasto Iraklion (Heraklion)

Miasto Iraklion (Heraklion) to najważniejsze, największe i najbogatsze miasto na wyspie. Znajduje się tam jedno z dwóch lotnisk. Z czasów weneckich pozostała ładna starówka oraz port. Jest to doskonałe miejsca na spacer. W mieście znajdziemy twierdzę Rocca al Mare, którą postawiono w XVI wieku miejscu innej budowli tego typu.

heraklion07

Kolejnym ciekawym zabytkiem z czasów weneckich jest fontanna Morosiniego (Eleftherias Venizelou) z XVII wieku. Przytrzymują ją lwy św. Marka, a cokół zdobią fantazyjne morskie stwory.

heraklion-kretaMuzeum Archeologiczne to obowiązkowy punkt w Iraklionie. Koncentruje się na najdawniejszej historii Krety. Znajdziemy tam wiele eksponatów, zaczynając od czasów neolitycznych (ceramika, malowidła, biżuteria, narzędzia). Najciekawszymi eksponatami jest tzw. dysk z Fajstos, posążek bogini z wężami i doskonale zachowany ryton przedstawiający głowę byka.

heraklion-kreta-dysk-z-fajstos

Muzeum Historyczne to kolejne ważne miejsce. Znajduje się tam gabinet Nikosa Kazantzakisa, autora Greka Zorby (pochowano go również w Heraklionie) oraz obraz El Greca – jedyny jaki zachował się na Krecie.

Miasteczko Vouves

world-oldest-olive-tree-crete

28 km za zachód od Chanii, leży inne sławne miasteczko – Vouves, gdzie rośnie najstarsze na świecie drzewo oliwne. Według naukowców, może ono mieć nawet 4 tyś lat. W obwodzie ma ponad 12 metrów. Najciekawsze jest to, że pomimo swojego wieku, drzewo nadal owocuje.

Warto odwiedzić także Muzeum Drzewa Oliwnego gdzie możemy obejrzeć różne narzędzia do zbierania oraz przechowywania oliwek.

Miasto Rethymnon

Najciekawsze plaże znajdziemy w Rethymnon’ie. Miasto to uchodzi za jeden z najlepszych ośrodków turystycznych na wyspie. Żaden turysta nie powinien się tutaj nudzić…

Najbardziej imponującym zabytkiem jes fortecat Fortezza.

Budowla powstała w 1573 roku i do tej pory zachowała się w bardzo dobrym stanie.

W Rethymnon’ie warto się wybrać na spacer do najbardziej urokliwej części miasta, znajdującej się tuż za portem. Oprócz wąskich uliczek i urokliwych kamieniczek z kwiecistymi balkonami, znajdziemy tutaj niewielkie sklepiki gdzie kupimy lokalne wyroby oraz pamiątki z Krety.

Zatoka Balos

zatoka-balos-kreta-grecja

45 kilometrów na zachód od Channii, znajduje się trudno dostępna zatoka, zwana Zatoką Piratów. Przez wieki była bazą wypadową korsarzy, a teraz jest jednym z najbardziej ulubionych miejsc na Krecie.

Na ten rajski zakątek, najłatwiej się dostać promem, który odpływa z oddalonego o 3 km miasteczka Kissamos.

Plaża Preveli

Rethymno-Preveli-beach

Jest to jedna z najpiękniejszych plaż na Krecie. Znajduje się na południowym wybrzeżu, niedaleko Rethymnonu. Otoczona jest pięknymi wzgórzami z których rozciąga się iście „pocztówkowy” widok.

Jaskinia Dikti

Cave_Dikti_kreta-grecja

Na płaskowyżu Lassithi, za zachód od wioski Psychro, znajduje się słynna Jaskinia Dikti, uważana za mityczne miejsce narodzin Zeusa. Zlokalizowana jest na zboczu góry, na wysokości 1025 m n.p.m. Prowadzi do niej stroma ścieżka (ok. 20 minut pieszo z Psychro). Jaskinia jest oświetlona i cieszy się dużą popularnością wśród turystów (w sezonie tworzą się w niej „korki”). Wnętrze jaskini zdobią malownicze formy naciekowe, znajduje się w niej też niewielki staw. Z głównej komory odchodzą liczne boczne korytarze.

Miejscowość Matala

Matala to niewielka, ale bardzo popularna miejscowość znajdująca się na południowym krańcu wyspy. W latach 60. i 70. była ulubionym miejscem spotkań hippisów. Najciekawszą atrakcję stanowią skalne jaskinie, które dzieci kwiaty przekształciły w swoje schronienie. Dziś te starożytne grobowce skalne są nieustannie eksplorowane i badane przez archeologów.

Miasteczko Kommos

kommos-grecja

Kommos znajduje się kilka kilometrów od Matali. Niedawno, zaraz przy plaży, odkryto tam ruiny starożytnego miasta.

Wąwóz Samaria

Wąwóz znajduje się paśmie Gór Białych i należy do najpiękniejszych na całej Krecie. Długi na 18 km należy także do najdłuższych suchych wąwozów w całej Europe.

Założony w 1962 roku Park Narodowy Samaria, otaczający wąwóz, jest jedynym miejscem na wyspie, gdzie występuje w stanie dzikim kreteńska dzika koza zwana agrimi lub kri-kri.

samaria_park

Przez wąwóz Samaria wiedzie jeden z najpopularniejszych szlaków turystycznych na Krecie. Rozpoczyna się on na południowym krańcu równiny Omalos, w miejscu zwanym Ksiloskalo (1227 m n.p.m.), którego nazwę tłumaczy się najczęściej jako „drewniane schody”. Z Ksikoskalo stromymi schodami (wąska ścieżka umacniana drewnianymi belkami) schodzi się do poziomu ok. 600 m n.p.m. Po drodze punktem postojowym jest strażnica św. Mikołaja (Agios Nikolaos). Dość szeroki w tym miejscu szlak turystyczny wiedzie dalej skrajem koryta rzeki Tarras do opuszczonej już wioski Samaria, gdzie znajduje się cerkiew, w której zachowały się wspaniałe XIV-wieczne freski. To właśnie od kościoła Ossia Maria (Błogosławionej Marii), zbudowanego tu za czasów panowania Wenecjan, a później przejętego przez prawosławnych, pochodzi nazwa wioski i wąwozu. Czas przejścia przez wąwóz wynosi ok. 6 godzin.

Plaża Elafonissi

elafonissi-beach-kreta-grecja

Słynna plaża Elafonissi, znajduje się w odległości ok 75 km od Chanii. Jest to jedna z najpiękniejszych plaż na całej Krecie. Kiedyś była skrzętnie skrywana przez mieszkańców, dzisiaj odkryta rzez turystów przyciąga ich jak magnes. Elafonissi z niewielką wysepką, do której można dość brodząc w ciepłej wodzie, słynie z różowego piasku, który został zabarwiony przez okruchy koralowca.

Miasteczko Agios Nikolaos

Agios Nikolaos należy do grupy najbardziej urokliwych miasteczek na wyspie. Znajduje się na zachodnim brzegu Krety, nad malowniczą zatoką Mirabello. Warto zwiedzić je pieszo, spacerując po krętych, stromych i wąskich uliczkach. Warto także odwiedzić jedną z licznych knajpek i popodziwiać panoramę zatoki.

Ruiny pałacu w Knossos

To niemal obowiązkowy punkt każdej wycieczki na Kretę. W odległości 5 km od Heraklionu, znajdziemy ruiny pałacu pochodzącego z okresu ok 2000-1400 p.n.e. W wyniku prac wykopaliskowych prowadzonych przez Arthura Evansa w latach 1899–1905, zostały odsłonięte ruiny pałacu o powierzchni około 17400 m². To właśnie z nim powiązana jest legenda z labiryntem zbudowanym przez Dedala, w którym mieszkał Minotaur.

Ruiny starożytnego portu Falasarna

Ancient-harbour-at-Phalasarna-Kreta_Grecja

Miejsce to jest dowodem ruchów tektonicznych Płyty Egejskiej, na której zlokalizowana jest Kreta. Zachodnia część wyspy unosi się, podczas gdy wschodnia zanurza się w głąb. Brzeg starożytnego portu obronnego w Falasarnie podniósł się ponad 7 metrów nad powierzchnię morza, z kolei port Olus na wschodzie zanurzył się pod wodą. Antyczna Falasarna była jednym z najważniejszych morskich ośrodków Krety, pełniła też funkcję gniazda piratów, zanim teren portu wysechł i przestał pełnić swoją funkcję. Miasto zostało całkowicie zburzone w 68 r. p.n.e. Obecnie możemy podziwiać pozostałości czterech portowych wież obronnych, które znajdują się w odległości 100 m od brzegu. W samej Falasarnie znajduje się szeroka, piaszczysta plaża o długości 3 km.

Akwarium Cretaquarium

Cretaquarium_grecja

W miejscowości Gournes znajdziemy Cretaquarium, czyli akwarium w którym możemy podziwiać ok 250 różnych gatunków zwierząt morskich zamieszkujących morze Śródziemne.

strona www: www.cretaquarium.gr

Starożytne miasto Fajstos

Phaestos_entree_O
„Phaestos entree O”. Licencja: CC BY 2.5 na podstawie Wikimedia Commons

Jest to starożytne miasto, które było zamieszkane od III tysiąclecia p.n.e. Największą jego atrakcją są ruiny pałacu, który został wzniesiony ok 2000 p.n.e, a następnie zniszczony. Odbudowano go 300 lat później. Niestety na skutek silnego trzęsienia ziemi w ok 1450 r. p.n.e. znowu popadł w ruinę. Ponownie odsłoniły go wykopaliska prowadzone z latach 1901-1909 oraz po 1945 roku.

Wśród ruin znaleziono wiele zabytków m.in. ceramikę w stylu Kamares oraz słynny Dysk z Fajstos o średnicy około 16 cm i grubości około 2 cm. Pokryty jest on ciągiem napisów w postaci ideogramów spiralnie odchodzących ze środka ku jego obrzeżu. Przypuszcza się, że dysk miał znaczenie religijne i zawiera słowa modlitwy. Miasto posiadało także własny port.

Jezioro Kournas

Kournas_jezioro-kreta

Niedaleko miasteczka Georgioupoli i wioski Kournas w paśmie Gór Białych,  znajduje się jedyne słodkowodne jezioro na Krecie. Zasilają je okoliczne górskie strumienie. Otoczone bujną roślinnością, czyni z niego jedną z ciekawszych atrakcji turystycznych na wyspie. Obwód jeziora liczy ok. 3,5 km, a głębokość osiąga ok. 40 m. Przy brzegu znajduje się kilka tawern, od wiosny do jesieni działają też wypożyczalnie rowerków wodnych. Przy odrobinie szczęścia można tu spotkać słodkowodne żółwie, czaple i kormorany.