Maderę, grupę wysp leżących na Oceanie Atlantyckim, Europejczycy odkryli całkiem niedawno – dopiero w XV wieku. Może właśnie dzięki temu zachowały one tak dużo swojego naturalnego piękna. Panujący tutaj podzwrotnikowy klimat, pozwala rozwijać się wspaniałej, egzotycznej roślinności. Nie bez powodu XV-wieczni odkrywcy nazwali je Ilha Madeira, czyli Zalesione Wyspy.

Wyspa leży w strefie podzwrotnikowej, która określa jej klimat. Dzięki stałej temperaturze oscylującej w okolicach 24°C nazywana jest krainą wiecznej wiosny i przez cały rok przyciąga turystów, którzy podziwiają kolorowe kwiaty, zróżnicowane krajobrazy, zapierające dech w piersiach urwiska i malownicze wodospady.

Kraina wiecznej wiosny” leży ok 500 km od wybrzeży Afryki i ponad 1000 km od Europy. 55 km od Madery znajduje się inna, należąca do archipelagu wyspa, Porto Santo, na której znajdziemy przepiękne plaże. Do archipelagu należą również dwie grupy małych wysp: Ilhas Desertas i Ilhas Selvagens.

Gospodarka Madery oprócz turystyki opiera się na produkcji wina i upraw rolnych.

Turyści z naszego kraju znajdą na Maderze polskie ślady. Kilka zimowych miesięcy spędził tutaj marszałek Józef Piłsudski. Istnieje także  hipoteza, że Władysław Warneńczyk przeżył bitwę pod Warną i znalazł schronienie właśnie na Maderze.

the-flower-festival-parade-at-madeira-island_wakacyjnyklimat-pl
Festiwal Kwiatów

Wyspa Madera to nie tylko piękne plaże. Turyści znajdą tutaj także sporo atrakcji. Cały świat wie, że w maju odbywa się tutaj festiwal kwiatów, wtedy właśnie na ulicach Funchal pojawiają się piękne kwiatowe kompozycje. W czerwcu natomiast mają miejsce wspaniałe pokazy fajerwerków, które oznaczają rozpoczęcie sezonu wakacyjnego na wyspie (w stolicy odbywa się wspaniały pokaz fajerwerków zapisany w Księdze Rekordów Guinessa).

W okresie karnawału warto zawitać do Funchal – ulice pełne są wtedy gwarnych kolorowych parad rodem z brazylijskiego hipodromu.

Madera słynie także z wina. Pod koniec lata mieszkańcy zapraszają turystów do swoich domów na degustacje własnych produktów.

Wiele osób uważa, że na Maderze jest najlepszy klimat na świecie. Nigdy nie jest tu zbyt gorąco. Latem temperatura tylko czasami przekracza 30°C i to tylko wtedy, gdy od Sahary wieje gorący wiatr, zwany Leste (kilka dni w roku). Zwykle temperatura nie przekracza jednak 24°C i nie spada poniżej 17°C. Zimą zas wynosi 15°C.

Co warto zobaczyć na wyspie:

Miasto Funchal

Stolica Madery jest położona na południowym wybrzeżu wyspy nad trzema rzekami (Ribeira de Sao Joao, Ribeira de Santa Luzia, Ribeira de Joao Gomes). Ma powierzchnię ok 75 km2 i jest zamieszkana przez około 100 tyś. obywateli. Powstała w 1421 roku podczas pierwszych prób kolonizacji przez Portugalczyków. Nazwa pochodzi od słowa funcho (koper), który rośnie w tych okolicach.

Funchal ze względu na swoje położenie od samego początku funkcjonował jako port, który bardzo szybko się rozwijał. Niestety ściągało to na miasto różne niebezpieczeństwa, głównie uwagę piratów. W celach obronnych zbudowano twierdze (które są obecnie otwarte do zwiedzania). W jednej z nich, Fortaleza de sao Tiaro, znajduje się Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Pamiątką po najazdach jest zakotwiczony w porcie okręt korsarzy.

Funchal to miasto gdzie nie brak uroczych zielonych zakątków pełnych egzotycznych gatunków rośli. Jednym z nich jest  Jardim Orquidea. To nizwykłe miejsce, przypominające prawdziwą dżunglę, w której starano się odtworzyć orchideom idealne warunki wegetacji i tak zaaranżowano otoczenie, by było jak najbardziej zbliżone do naturalnego. Zobaczymy tu nie tylko wspaniałe, ozdobne odmiany, ale równie barwne miniaturki tych delikatnych roślin.

Drugą najchętniej odwiedzaną atrakcją jest ogród botaniczny Jardim Botanico, który znajduje się 3 km na północny wschód od miasta.

Madeira-JardimBotânicoFunchal-wakacyjnyklimat-pl
Jardim Botanico

Znajdziemy w nim ponad 2 tyś. roślin, które tworzą fantastycznie barwne wzory. Ogród podzielony jest na pięć części. Oprócz rodzimej roślinności Madery prezentuje przyrodę Himalajów i tropików, sukulenty z Ameryki Południowej, kawowce i zioła, a nawet egzotyczne i rzadkie ptaki.

Jeżeli ktoś chce powiększyć swoją wiedzę o tutejszej faunie i florze, warto odwiedzić na miejscu muzeum Municipal do Funchal e Aquario mieszczące się w XVII-wiecznym pałacu przy Rua da Mouraria.

Dzięki pięknym ogrodom i parkom miejskim, Funchal uzyskał w 2001 roku prestiżową nagrodę dla miasta za najładniejsze ozdoby kwiatowe i parki.

Coś dla siebie znajdą tutaj miłośnicy sportu. Są tu boiska do gry w piłkę nożną, w których swoja karierę rozpoczynał jeden z najbardziej znanych mieszkańców, Christiano Ronaldo.

Mercado-dos-Lavradores_Madera-wakacyjnyklimat-pl

Miejskie targowisko Mercado dos Lavradores jest jedną z atrakcji turystycznych stolicy Madery. Koloryt tego miejsca sprawia, że panuje tutaj wyjątkowy klimat. Kolorowe stosy warzyw i owoców ułożonych w koszach, przyciągają wzrok. Na straganach wiszą ryby pałasze (espada), które są tutejszym przysmakiem.

Na targowisku handluje się uprawianymi na wyspie egzotycznymi roślinami, m.in. drzewiastymi pomidorami (tomarillos), nieśplikami japońskimi i goździkowcami jednokwiatowymi.

Funchal_Madera-kolej-linowa_wakacyjnyklimat-pl

2 km na północ od Funchal znajduje się wzgórze Monte, z którego można podziwiać wspaniałą panoramę miasta. Leży na nim malownicza miejscowość, w której już w XIX wieku, przedstawiciele europejskich elit spędzali zimowe wakacje.

Na wzgórze można wjechać samochodem albo kolejką linową. Na szczycie wzgórza wznosi się kościół Nossa Senhora do Monte, do którego wiodą wysokie schody wykonane z czarnego bazaltu. Zbudowany w 1470 roku, miał upamiętnić miejsce w którym Matka Boska ukazywała się dzieciom. Legenda głosi, że ojciec nie uwierzył ich opowieściom, więc zaczął je podglądać. Chociaż nic nie zobaczył, na miejscu zdarzenia znalazł figurkę Marii, którą do tej pory przechowuje się w sanktuarium. Matka Boska jest patronką Madery.

W kościele znalazł miejsce wiecznego spoczynku ostatni cesarz Austro-Węgier Karol I Habsburg-Lotarynski, który w 1922 r. spędził w Funchal ostatnie miesiące życia. Jego grobowiec zajmuje osobną kaplicę.

Monte jest znane jeszcze z jednej atrakcji. Dużą popularnością wśród turystów cieszą się  carro de cesto – zjazd wiklinowym toboganem lub kanapą na drewnianych płozach. Kierują nim mężczyźni w słomkowych kapeluszach i białych koszulach. Ten środek transportu stosuje się w Funchal od XIX w., w ten sam sposób przewozi się produkty rolne z górskich tarasów do portu. Do miasta można tez zjechać kolejką.

carro-de-cesto_madera_wakacyjnyklimat-pl
Carro de Cesto

Będąc na wzgórzu Monte, warto wybrać się do ogrodu tropikalnego Jardim Tropical Monte Palace który otacza pałac Quinta Monte Palace. Budynek jest XVIII wieczną posiadłością angielskich konsuli. Ogród zajmuje obszar 7 hektarów i jest królestwem egzotycznych gatunków roślin oraz ptactwa. Prócz kaczek i pawi żyją w nim również białe i czarne łabędzie. Znajduje się tu także ogród orientalny z charakterystycznymi wschodnimi dekoracjami i elementami architektonicznymi oraz miniaturowymi jeziorami, wodospadami i wysepkami.

Zachód wyspy

Camara de Lobos
Wioska Camara de Lobos

Camara de Lobos to wioska rybacka oddalona od stolicy zaledwie o 5 km. Jej malownicze położenie zachwyciło kiedyś Winstona Churchilla, który często oddawał się tutaj malarskiej pasji.

Będąc na miejscu warto odwiedzić kościół Sao Sebastiao oraz kaplicę Nossa Senhora do Calhau. Oba zabytki pochodzą z XV wieku.

Klif Cabo Girao
Przylądek Cabo Girao

Na północ od Camara de Lobos wznosi się Pico da Torre (250 m n.p.m.), punkt widokowy, z którego podziwiać można okolicę, wioskę i dominujący nad oceanem klif, który ma wysokość 580 metrów i jest drugi pod względem wysokości na świecie

Ponta do Sol to najbardziej słoneczna miejscowość na wyspie. Wokół rozciągają się wspaniałe lasy.

Miasteczko Calheta; photo by Carlos Lopes
Miasteczko Calheta; photo by Carlos Lopes

Calheta to najstarsza miejscowość na wyspie. Została załozona w 1502 r. i leży w dolinie otoczonej wysokimi górami. Na szczycie klifu wznosi się wybudowana niedawno Casa das Mudas, w której mieści się centrum sztuki (Centro das Artes). Monumentalna budowla z czarnego bazaltu doskonale komponuje się z otaczającą przyrodą.

Niedaleko znajduje się miasteczko Jardim do Mar, które pomimo upływu czasu oraz najazdu turystów, zachowało swój pierwotny urok. O jego przeszłości wciąż przypominają stare wąskie uliczki i niska zabudowa. Od wody dzieli je piękna promenada, a przybrzeżne wody zwykle roją się od amatorów surfingu z całego świata, którzy przyjeżdżają tu, by zmierzyć się z atlantyckimi falami.

Jardim_do_Mar_Madeira_wakacyjnyklimat-pl
Wioska Jardim do Mar

Przylądek Ponta do Pargo jest najbardizej wysuniętym na zachód punktem Madery. Znajduje się tutaj latarnia marska i nic więcej. Ten pozbawiony roślinności obszar ożywa tylko podczas festiwali religijnych tzw. arraiais, które na Maderze odbywają się dość często w różnych miejscach, zwykle na cześć świętych patronów. Arraiais przypominają uliczne pochody, w których biorą udział pielgrzymi, grupy folklorystyczne i zespoły muzyczne. Innym interesującym wydarzeniem na Ponta do Pargo jest Fes do Pero, obchodzone we wrześniu wielkie święto jabłek. W czasie festynu nad okolicą unosi się aromat świeżo zerwanych owoców.

Północny wschód wyspy

Maderę rozdziela na połowę łańcuch górski, który ciągnie się z zachodu na wschód. Jest on częstym celem wycieczek, jednak pogoda rzadko pozwala na podziwianie widoków. Najwyższe szczyty, wysokie na 1600 metrów n.p.m, zatrzymują płynące z północy chmury i psują widoczność otulając je jak wata.

Jeżeli chcecie pokonać góry idąc na północ, warto przejść przez przełęcz Encumeada (1004 m n.p.m.). Droga zaczyna się w miejscowości Ribeira Brava i wiedzie do góry przez Serra da Agua. Na znacznym odcinku trasa biegnie krawędzią doliny. Roztacza się stąd widok na północne i południowe wybrzeże, który na długo pozostanie w naszej pamięci.

 

Serra da Agua
Serra da Agua

Po drodze warto zatrzymać się w miejscowości Posada dos Vinhaticos i przejść się szlakiem starych kanałów irygacyjnych, tzw. levadas.

Wioska Curral das Freiras leży w samym centrum wyspy, pomiędzy niemal pionowymi górskimi szczytami. Znajduje się w dolinie przypominającej krater. Do połowy lat 50. XX wieku wieś była zupełnie odizolowana od reszty wyspy. Jedyna droga wiodła przez wąskie ścieżki, wijące się po zboczach gór. Dzisiaj nie jest już tak niedostępna. Jej mieszkańcy są praktycznie samowystarczalni, żywiąc się ze swoich upraw. Największą atrakcją Curral das Freiras jest doroczny festyn (Festa da Castanha) związany z owocami kasztanowca. Wtedy właśnie mamy okazję skosztować niezwykłych dań z kasztanów: zup, ciast, puddingów, a nawet likierów. Zabawie towarzyszy muzyka, taniec i wytwarzane w wiosce wino.

Wioska Curral das Freiras
Wioska Curral das Freiras

Bardziej na północny wschód wznosi się Pico do Arieiro (1818 m n.p.m.), trzeci pod względem wysokości szczyt Madery. Najłatwiej dostać się tu samochodem z Funchal. Przy dobrej pogodzie widok jest niezwykły. W oddali można dostrzec nawet wysepkę Porto Santo, leżącą na oceanie w odległości 55 km na północ od Madery.

Wytyczona ścieżka prowadzi stąd na Pico Ruivo (1862 m n.p.m.), najwyższy szczyt górskiego łańcucha. Oba szczyty dzieli trzy godziny drogi piechotą. Najbardziej wytrwali piechurzy mogą dotrzeć jeszcze dalej. Szlak wśród chmur prowadzi do miejscowości Achada do TeLxeira, gdzie można przenocować w schronisku. Z Pico do Arieiro można się dostać także na inne okoliczne szczyty.

Szczyt Pico Ruivo
Szczyt Pico Ruivo

Ribeiro Frio to miejsce oddalone o 17 km od Funchal. Często wyrusza się stąd na piesze wycieczki wzdłuż levadas. Warto odwiedzić na miejscu farmę pstrągów i zajrzeć do tutejszej restauracji gdzie możemy zamówić pieczoną rybę i grillowaną kiełbasę.

Największą tutejszą atrakcją jest las wawrzynowy laurissilva z okresu trzeciorzędu, który przetrwał ostatnie zlodowacenie tylko na Maderze, Azorach, Wyspach Kanaryjskich i Wyspach Zielonego Przylądka. Porasta on jedną piątą wyspy, głównie jej północną część, gdzie temperatury są niższe, a wilgotność wyższa. Ten relikt prehistorycznej przyrody jest największym i najlepiej zachowanym lasem wawrzynowym na świecie. Na Maderze występuje na wysokości od 300 do 1300 m n.p.m. i jest objęty ochroną. Od 1999 r. figuruje na Liście Światowego Dziedzictwa Przyrodniczego UNESCO.

Las wawrzynowy
Las wawrzynowy

U stóp gór, na północny wschód od Funchal, znajdziemy małą miejscowość Camacha. Jest nazywana „wioską wyplataczy koszy„. Oprócz koszyków, mieszkańcy wyplatają także przybory kuchenne, meble, kapelusze i inne. Warto obejrzeć lokalną wystawę wyrobów wiklinowych, która liczy ponad 1000 eksponatów.

Wyroby mieszkańców wioski Camacha
Wyroby mieszkańców wioski Camacha

Północna część wyspy

Północna strona wyspy to obszar mniej zaludniony niż słoneczne południe. Tutejsze drogi są wąskie, biegną wzdłuż klifów, przez tunele i wiją się wzdłuż gór.

Do najpiękniej szych odcinków należy trasa z Porto Moniz – najbardziej na zachód wysuniętej miejscowości w tej części wybrzeża – do Sao Vicente.

Miasteczko Porto Moniz
Miasteczko Porto Moniz

Porto Moniz to najatrakcyjniejsza miejscowość w tej części Madery. Miasto słynie z naturalnych basenów, utworzonych przez wulkaniczne skały. Malownicze słone „kąpieliska” otoczone przez formacje zastygłej lawy wypełnia krystalicznie czysta woda Atlantyku. Porto Moniz szczyci się promenadą, która łączy baseny, molo, tereny zielone, punkty widokowe oraz centrum kulturalne Living Science Centre (Centro de Ciencia Viva). Warto zajrzeć do oceanarium (Aquario da Madeira) mieszczącego się w forcie Sao Joao Baptista z XVIII w. Sao Vicente warto odwiedzić głównie po to, by dowiedzieć się czegoś więcej o początkach archipelagu. Znajdujące się tu Centrum Wulkaniczne (Centro do Vulcanismo) pozwala wyobrazić sobie zjawiska towarzyszące narodzinom wysp. Centrum usytuowane jest na dnie doliny w sąsiedztwie grot Sao Vicente (Grutas de Sao Vicente). Ich zwiedzanie przypomina podróż do wnętrza ziemi, której towarzyszy stosowny podkład muzyczny i doskonale dopasowane oświetlenie. Jaskinie powstały w wyniku wybuchu wulkanu 890 tys. lat temu.

Wioska Sao Vicente
Wioska Sao Vicente

Dalej na wschód, znajdziemy wioskę Santana, którą rozpoznamy po krytych strzechą, kamiennych chatkach z trójkątnymi frontonami. W wiosce znajduje się park tematyczny (Parque Tematico da Madeira) poświęcony historii, tradycji i kulturze wyspy.

Wioska Santana
Wioska Santana

Wschodnie wybrzeże

Najciekawszym miejscem na wschodzie wyspy jest miasto Machico. To tutaj wylądowali pierwsi odkrywcy wyspy. Znajdziemy tu kilka pereł dawnej architektury, a wśród nich najstarszy na wyspie kościół Zwiastowania z 1425 lub 1499 r.Na uwagę zasługuje gotycki portal południowy oraz malowidła zdobiące wnętrze świątyni. Warto zajrzeć także do Capela dos Muagres. Oryginalna budowla z 1420 r. uległa zniszczeniu podczas powodzi na początku XIX w. Obecna kaplica powstała w tym samym miejscu w 1815 r. Machico słynie także z dwóch fortów: Nossa Senhora do Amparo z XVIII w. i Sao Joao Baptista z XVII-XV w., których zadaniem było kiedyś odpieranie pirackich ataków. Położone nad zatoką Machico szczyci się pięknymi plażami, które na Maderze są rzadkością, cieszy się więc uznaniem amatorów słonecznych i morskich kąpieli.

Miasto Machico
Miasto Machico

Na północ od Machico leży Canigal, mała wioska rybacka będąca kiedyś ośrodkiem połowu wielorybów. Jej odmienność wynika z bogatej tradycji religijnej. Patronką powstałej tu najstarszej na wyspie parafii jest Nossa Senhora da Piedade. Kaplica pod jej wezwaniem stoi samotnie na wysokiej skale nad oceanem. Legenda głosi, że została wybudowana przez żeglarzy, których łódź omal nie rozbiła się na przybrzeżnych skałach. Cudownie ocaleni wznieśli budowlę w podzięce za uratowanie życia. Co roku, w trzeci weekend września w Canigal odbywa się niezwykła morska procesja. Rybacy wypływają na wody zatoki bogato dekorowanymi łodziami, jako świta płynącego na czele posągu Nossa Senhora da Piedade. Uroczystość ku czci patronki wioski jest wielkim wydarzeniem oraz główną atrakcją turystyczną.

Półwysep Ponta de Sao Lourengo to najbardziej wysunięty na północny-wschód kraniec wyspy. Jego krajobraz tworzą surowe skały, błękit oceanu i przyroda wyspy. Możemy dojechać tutaj samochodem, jednak ostatni odcinek warto pokonać pieszo. Od 1982 r. objęty jest ścisłą ochroną, podobnie jak Ilheu da Cevada i Ilheu da Ponta de Sao Lourengo, dwie wyspy stanowiące jego naturalne przedłużenie.

madeira-portugal