Zadar to zabytkowe miasto śródziemnomorskie i port. Stare miasto otoczone jest murami i wieżami, leży na półwyspie, z nową częścią połączone jest mostem, który jest symbolem miasta.

Budowany był według rzymskich zasad urbanistycznych – od kilku większych ulic biegnących wzdłuż odchodziły liczne ulice poprzeczne, które dzieliły miasto na prostokątne insule. Stare miasto jest pełne zabytków z czasów antycznych, średniowiecza i renesansu. Świadczą o tym liczne budowle – kościół św. Donata, w którym co roku odbywają się Zadarskie Wieczory Muzyczne, Forum rzymskie w pobliżu głównego placu, Kalelarga – najdłuższa i najszersza ulica, katedra św. Stošiji, Muzeum Archeologiczne z cennym zbiorem i wiele innych zabytków (brama miejska, Arsenał, kościoły, muzea…).

W mieście, gdzie jest najpiękniejszy zachód słońca, zwróconym w kierunku morza i wielu wyspom i wysepkom, które chronią je przed silnymi wiatrami, można się wsłuchiwać w symfonię Morskich Organów i podziwiać instalację Pozdrowienie dla Słońca w pobliżu nowej przystani cruiserów. Jest jednym z najpopularniejszych miast turystycznych w Chorwacji, które London Times nazwał „centrum rozrywki nad Adriatykiem”, a Guardian „nową chorwacką stolicą”.

Zadar jest miastem kultury i gospodarki, przyjemnie się w nim mieszka przez cały rok, jednak w lecie pokazuje całe swoje piękno. Odwiedź tradycyjne albo współczesne imprezy jak Noc Pełni Księżyca, Zadar Snów, Millenium Jump, Kalelarga art… Delektuj się śródziemnomorską kuchnią, skosztuj maraskino, likieru wiśniowego, kąp się i opalaj na piaszczystych plażach w okolicy Zadaru!

Warto zobaczyć: Witrualna wycieczka po Zadarze w 360 stopniach. Zobacz!!!

Strona domowa Zadaru: www.zadar.travel

Oficjalna aplikacja na smartfony: www.secretzadar.com (ANG)

Historia miasta

Historia miasta sięga IV w. p.n.e.. Na terenie dzisiejszego Zadaru istniała osada iliryjskiego plemienia Liburnów. 300 lat później miasto, nazywane wówczas Jadrea, znalazło się pod panowaniem rzymskim. Za czasów panowania Cezara i Augusta umocniono je, otaczając murami obronnymi z basztami i trzema bramami, wytyczono forum, wzniesiono świątynie i bazyliki, amfiteatr, a także akwedukt i cmentarz. Po zniszczeniu Salony zostało wybrane na centrum administracji bizantyjskiej w Dalmacji. Około przełomu VI i VII w. w mieście urodził się przyszły papież Jan IV . W VIII w. wokół Zadaru, pozostającego pod zwierzchnictwem Bizancjum, zaczęli się osiedlać przybyli z północy Słowianie. W średniowieczu miał on status wolnego miasta i dopiero w X w. uznał zwierzchność królów chorwackich. Później znajdował się pod panowaniem weneckim. Na XV w. i XVI w. przypada bujny rozwój życia kulturalnego miasta, z którego pochodziło wielu wybitnych literatów, twórców kultury i sztuki (m.in. Petar Zoranić, jeden z pierwszych poetów piszących po chorwacku).

Dolazak_cara_Franje_Josipa_u_Zadar_1875_1357431869

Co warto zobaczyć w Zadarze?

Kościół św. Donata

kościół-św-donata-zadar_wakacyjnyklimat-pl

Kościół wzniesiony w IX wieku z inicjatywy biskupa Zadaru, Donata, który później został świętym. Okrągła świątynia, największa z tego okresu w Chorwacji, ma nietypowy cylindryczny kształt, z trzema wąskimi i wysokimi apsydami od wschodniej strony. Do budowy użyto fragmentów wcześniejszych rzymskich konstrukcji (dobrze widoczne są one wewnątrz i w murach zewnętrznych). We wnętrzu, wysokim na 27 i szerokim na 22 metry, znajduje się piętro z galerią, do której prowadzą kręte schody.

Kościół nie posiada obecnie żadnego wyposażenia i od dawna nie pełni już funkcji religijnych. Od 1893 do 1954 mieściło się w nim Muzeum Archeologiczne. Obecnie, ze względu na świetną akustykę, często odbywają się w nim koncerty muzyki poważnej, znane jako Glazbene večeri u sv. Donatu („Muzyczne wieczory u św. Donata„).

Forum i ruiny budowli rzymskich

Wojenne zniszczenia odsłoniły dwa najcenniejsze diamenty miasta, do tej pory ukryte pośród wielu domów jakie nawarstwiły się na starówce przez stulecia. Rzymskie forum w Zadarze jest największym we wschodniej części Adriatyku. Powstało na polecenie pierwszego rzymskiego cesarza Augusta, o czym świadczą napisy wyryte w kamieniu. Obecnie częściowo znajduje się pod fundamentami kościoła św. Donata i pałacu biskupiego.

Katedra św. Anastazji

Kościół pochodzi z XII-XIII wieku z zachowaną starą częścią (IX-XI wiek) oraz dobudowaną nawą, której romańska fasada uważana jest za najpiękniejszą w Dalmacji. Pod prezbiterium znajduje się trzynawowa krypta z XII wieku. W bocznych apsydach zachowały się resztki malowideł ściennych z XIII wieku; w lewej apsydzie – kamienny sarkofag Świętej Anastazji z napisem upamiętniającym biskupa Donata, który polecił wykonać sarkofag na początku IX wieku. Szczątki biskupa także spoczywają w katedrze, przeniesione w XIX wieku z sąsiedniego Kościoła św. Donata. Jest to największa katedra w Dalmacji.

Kościół św. Szymona

Był oryginalnie trójnawową chrześcijańską bazyliką, następnie przeszedł przebudowę w stylu gotyckim, żeby finalnie zostać jednym z ważniejszych zabytków baroku. Kościół ten był wzmiankowany pierwszy raz w XII wieku. Fasada, taka jaką możemy oglądać dzisiaj, została ukończona dopiero w 1632 roku, dzwonnicę dobudowano już na początku XVIII wieku.

Plac Narodni Trg

To jeden z głównych placów w Starym Mieście. Miejsce spotkań mieszkańców oraz turystów. Miejsce gdzie zawsze coś się dzieje: gra muzyka, spotykamy artystów, a pobliskie kafejki pełne są ludzi. Na placu znajdziemy budynek straży miejskiej z charakterystyczną wieżą zegarową.

Kościół Św. Marii

Kościół-sw-Marii_zadar-wakacyjnyklimat-pl

Kościół św. Marii stoi w samym centrum Zadaru. Najbardziej zachwyca jej charakterystyczną dzwonnica pochodząca z 1105 roku podarowaną przez króla węgiersko-chorwackiego. Obok kościoła znajduje się klasztor benedyktynek.

Muzeum Szkła Antycznego

Muzeum szkła antycznego jest jedyną w swoim rodzaju instytucją kulturalną nie tylko w Chorwacji, ale również na świecie. Jest to zbiór około 2000 różnych przedmiotów szklanych z czasów antycznych, które pochodzą z okresu od I wieku p.n.e. do V wieku. Wystawione są jedyne w swoim rodzaju przedmioty wykonane ze szkła z czasów antycznych znalezione w lokalizacjach w Zadarze, Ninie, Starigradzie pod Velebitem i Asserii koło Benkovaca. W magazynach muzeum jest jeszcze 2000 przedmiotów szklanych. Na powierzchni 2575 metrów kwadratowych, w Muzeum Szkła Antycznego w Zadarze poza pomieszczeniami ekspozycyjnymi jest specjalistyczna biblioteka, sala konferencyjna, warsztat do dmuchania szkła i sklep z pamiątkami.

Muzeum Archeologiczne

Muzeum zostało założone w 1832 roku jako drugie muzeum w Chorwacji i jedno z najstarszych w tej części Europy. Wystawione są w nim przedmioty z czasów rzymskich i prehistoryczne materiały archeologiczne z paleolitu, neolitu i epoki żelaza, jak również pozostałości archeologiczne z okresu od VII do XII wieku, z których największa część związana jest z dziedzictwem materialnym i duchowym Chorwatów. W Muzeum jest ekspozycja stała, warsztat restauratorski, biblioteka, w muzeum również działa Muzeum Zabytków Ninskich i Muzeum Regionalne Benkovac.

Plac pięciu studni

Na przestrzeni pomiędzy Wieża Kapitańską i murem miejskim znajdował się do XVI w. głęboki rów obronny. Gdy za sprawa tureckiego zagrożenia doszło do wybudowania nowych murów, a niebezpieczeństwo długoterminowego oblężenia stało się bardzo prawdopodobne, postanowiono zapewnić miastu zapas wody pitnej. W tym celu w wielu punktach Zadaru wybudowano wielkie cysterny. Korzystając z istniejącej glebokiej fosy obronnej budowniczowie wielkiego pieciokatnego bastionu Grimani wznieśli w tym miejscu wielka cysternę z pięcioma studzienkami.

Organy morskie

Organy morskie są bardzo wyjątkowym „instrumentem”. Ich budowa zakończyła się w 2005 roku, a ich twórcą jest Nikolai Bašić. Organy”grają” za pomocą fal morza, które uderza w 35 rur wbudowanych w schody. Słyszalne jest siedem akordów  składających się z pięciu dźwięków .Tylko i wyłącznie siła i szybkość fali określi co usłyszysz. To wspaniały zbiór dźwięków, które dają wspaniały koncert.

Pozdrowienie dla słońca

Pozdrowienia dla Słońca” to instalacja artystyczna, która składa się z 300 szklanych płyt znajdujących się w okręgu 22-metrowym.  Przy zachodzie słońca, można zobaczyć nietypową grę światła, która przedstawia  komunikację z naturą.

Ulica Kalelarga

Każdy, kto odwiedza Zadar musi się wybrać na spacer po tutejszej głównej ulicy Kalelardze. Mimo że dziś nazywa się Široka ulica (Szeroka) na co dzień i za czasów różnych władz mówiono na nią Kalelarga.  Spacer po Kalelardze najlepiej zacząć na placu Petra Zoranića przy pozostałościach rzymskiej bramy miejskiej i rzymskiej kolumny przeniesionej tu na początku XVIII wieku z Forum. W bezpośrednim pobliżu znajduje się kościół św. Szymona i Pałac Książęcy, obok którego przebiega ulica Elizabety Kotromanić – na której już w XV wieku odbywały się turnieje rycerskie Alka. Tą ulicą dojść można na plac Narodni, gdzie już w średniowieczu znajdowało się centrum administracji miasta z dzisiejszą Lożą Miejską (XIII wiek – 1565), Strażą miejską (1562) i Urzędem Miasta (1934).

Główna brama miasta

zadar-city-gate-wakacyjnyklimat-pl

Była jedynym wejściem do miasta z lądu stałego. Brama wybudowana przez słynnego weneckiego mistrza budowlanego jest najznaczniejszą budowlą renesansową miasta, którą zdobi wszędobylski lew wenecki i herb Zadaru

Deptak nad morzem (Paseo Maritimo)

Paseo_marítimo_Zadar_wakacyjnyklimat-pl

Deptak nad samą wodą to idealne miejsca na spacer po wyczerpującym dniu, podczas którego zwiedzaliście miasto. Idąc w stronę zachodzącego słońca natrafimy na morskie organy oraz na instalację „Pozdrowienia dla Słońca„.

W pobliżu Zadaru:

Park Narodowy Paklenica

pn-paklenica

To jedno z najbardziej malowniczych zakątków Chorwacji. Obejmuje dwa wspa­nia­łe kra­so­we ka­nio­ny. Velka Pa­kle­ni­ca cią­gnie się na dłu­go­ści ponad 14 km, a jej ścia­ny się­ga­ją ponad 400 me­trów wy­so­ko­ści. Są­sied­nia, Mala Pa­kle­ni­ca, jak sama nazwa wska­zu­je jest roz­mia­ro­wo skrom­niej­sza, ale za to szlak nią bie­gną­cy dużo bar­dziej wy­ma­ga­ją­cy.

Wyspa Iz (Mali Iz)

Iz jest jedną z wysp archipelagu zadarskiego. Znajduje się między wyspami Ugljan i Dugi otok, w odległości 14 mil morskich od Zadaru i liczy około 550 mieszkańców. Z Zadarem połączony jest codziennymi liniami promowymi przewoźnika  Jadrolinija. Mieszkańcy wyspy zajmują się głównie uprawą oliwek, rybołówstwem i turystyką. W przeszłości garncarstwo było dziedziną, w której brylowali mieszkańcy, czego dowodem są przykłady ceramiki przechowywane w muzeum w Veli Iz, głównym ośrodku na wyspie. Resztki starych osiedli świadczą o obecności człowieka na  Izu jeszcze w okresie prahistorycznym.

Iz-island-Wakacyjnyklimat-pl

Jeżeli jesteście spragnieni wypoczynku w zrelaksowanej atmosferze, ciszy i pięknie przyrody,  Iz jest odpowiednim miejscem dla was.  Cała wyspa pokryta jest bujną śródziemnomorską roślinnością i drzewkami oliwnymi.

Nie ma tu hoteli, ale zakwaterowanie możecie znaleźć w licznych apartamentach prywatnych i pokojach. Plaże są piaszczyste i żwirowe. Należy na pewno odwiedzić kościółek św. Marii, doskonały przykład architektury przedromańskiej. W czasie pobytu na Izu skosztujcie tutejszej słynnej oliwy z oliwek, wejdźcie na szczyt góry  Korinjak i rozkoszujcie się przecudownym  widokiem na okoliczne wyspy, weźcie udział w lipcowym festynie, na którym możecie zobaczyć tradycyjne stroje narodowe, pokaz tradycyjnych tańców i skosztować tutejszych smakołyków, które znajdziecie w ofercie restauracji Knež i Rajko. Ze względu na bliskość innych wysepek i wysp archipelagu zadarskiego i parku narodowego Kornati Iz jest ulubionym miejscem również dla żeglarzy.