Zagrzeb znajduje się w miejscu, gdzie pod względem geograficznym, kulturowym, historycznym i politycznym spotykają się Wschód i Zachód, jest stolicą Chorwacji, łączy w sobie niepowtarzalną całość ducha kontynentalnego z duchem śródziemnomorskim. Jest centrum kulturalnym, naukowym, ekonomicznym, politycznym i administracyjnym Republiki Chorwacji. Tu znajduje się siedziba parlamentu, prezydenta i rządu. Korzystne położenie geograficzne między Kotliną Panońską a obrzeżami Alp i Gór Dynarskich umożliwiło łatwość komunikacji. Od strony północnej masyw Medvednica chroni miasto od chłodnych, północnych wiatrów, a rozległa równina i rzeka Sava czyni je dostępnym z pozostałych stron świata.

mapa-okolice-Zabrzebia

W Zagrzebiu mieszka jedna czwarta ludności Chorwacji, czyli prawie milion mieszkańców. Przez wieki ludzie przyjeżdżali do Zagrzebia z różnych krajów Europy, a w czasach nowszych ze wszystkich regionów Chorwacji, wzbogacając kulturę miasta. Zagrzeb jest metropolią z burzliwą historią, którą można odczytywać z fasad budynków. Ulice i place są świadectwem współistnienia różnych mentalności, tworzących tożsamość Zagrzebia. Piękniejsze od miasta są – zdaniem wielu – tylko jego mieszkanki.

Większość turystów tylko przejeżdża przez Zagrzeb, jadąc w dalsze rejony Chorwacji. Dzisiaj opiszemy Wam powody dlaczego warto zatrzymać się na trochę w stolicy i przedstawimy dowody, że tutaj jest także wiele do zrobienia i zobaczenia. W osobnym artykule zajmiemy się osobno samą stolicą Chorwacji…

Na północ od miasta

Medvednica jest chronionym rezerwatem przyrody, ulubionym miejscem wycieczkowym mieszkańców Zagrzebia. Po drugiej stronie północnych stoków masywu górskiego Medvednicy znajduje się Zagorje, region zielonych wzgórz, romantycznych zamków i tradycyjnej kultury wiejskiej.

na-polnoc-od-zagrzebia

Medvednica

medvednica-medvedgrad-4

Porośnięte gęstym lasem zbocza masywu Medvednicy (nazywanego często tylko Sljeme – od nazwy najwyższego szczytu) oferują wypoczynek na łonie natury. Dotrzeć tu można tramwajem z centrum miasta. Wycieczkowicze mogą wybrać jedną z licznych, oznakowanych tras prowadzących do schronisk oferujących tanie, świeżo przygotowane i pożywne dania. Park Przyrody Medvednica jest biotopem licznych gatunków roślin i zwierząt, bogatym także w zabytki kultury i ciekawe obiekty geologiczne. Jednym z nich jest krasowa jaskinia Veternica, której powierzchnia wynosi 10 km2. Główna grota ma ponad 2km długości, jednak dla zwiedzających dostępne jest tylko początkowe 380 metrów. Można tam zobaczyć kości niedźwiedzia jaskiniowego i obejrzeć (a nawet adoptować) obecnych mieszkańców jaskini – nietoperze. W parku można również zwiedzić kopalnię, w której wydobywano srebro od XVI wieku, kiedy to hrabia Petar Zrinski otrzymał prawo eksploatowania rud metali szlachetnych. Po dwóch wiekach pracy górników, jak mówią niektórzy, system podziemnych chodników ciągnie się aż do Górnego Miasta w centrum Zagrzebia. www.pp-medvednica.hr

Spilja-Veternica
Jaskinia Veternica

Gornja Stubica

gupcev_spomenik3W Gornjej Stubicy, skąd roztacza się wspaniały panoramiczny widok na pobliskie wzgórza, panuje sielski spokój. Większości Chorwatów miejscowość ta kojarzy się z osobą Matiji Gubca, przywódcy powstania chłopskiego w XVI wieku. Gubec został pokonany, związany i przewieziony do Zagrzebia, gdzie na głowę włożono mu koronę z rozpalonego żelaza, a potem poćwiartowano. Stara lipa, rosnąca obok zabytkowej, drewnianej chaty (obecnie jest tu kawiarnia) to jedyny żywy świadek czasów Matiji Gubca. W pięknym, pobliskim pałacu należącym niegdyś do rodziny Oršić umieszczono wystawę przedstawiającą dzieje Matiji Gubca i życie w Zagorju. www.mdc.hr/msb

Marija Bistrica

Marija_Bistrica2

Marija Bistrica to jedno z najczęściej odwiedzanych sanktuariów maryjnych w Chorwacji, do którego co roku pielgrzymują setki wiernych. Urocze miasteczko położone jest wśród zachwycająco pięknej przyrody, a równie piękny jest kościół wotywny Matki Boskiej Śnieżnej, stojący na brukowanym rynku. Znajduje się w nim cudowna figurka czarnej Madonny z Dzieciątkiem pochodząca z XV wieku. Wtedy to miejscowy proboszcz w obawie przed najazdem Turków ukrył ją, jednak przed śmiercią nie zdążył wyjawić miejsca jej przechowywania. Kilka dziesięcioleci później figurkę odkryto za sprawą bijącego od niej światła. Potem, w XVII wieku, była ona raz jeszcze ukryta i odnaleziona. Od tego czasu figurka jest czczona ze względu na przypisywane jej cuda uzdrowienia. www.marija-bistrica.hr

Belec

Church_of_Our_Lady_of_Snows_in_Belec,_Croatia

Pod wysoką górą Ivanščicą leży niewielka wieś Belec, a w niej wspaniały skarb architektury sakralnej –2901680506_ee2c25e2b8_b kościół Matki Boskiej Śnieżnej. Wnętrze kościoła otoczonego murami, które miały go chronić przed najazdem tureckim, jest naprawdę wspaniałe, ozdobione freskami wykonanymi przez miejscowego mistrza Ivana Rangera w XVIII wieku i niewiarygodnie bogatym szeregiem pozłacanych ołtarzy, wykonanych przez rzeźbiarza Josipa Schokotnigga z Grazu. Kościół niedawno odrestaurowany wart jest odwiedzenia jako arcydzieło okresu baroku w Chorwacji.

Lepoglava

lepoglava_1

W XIV wieku Paulini założyli tu klasztor, w którym znajdowała się „stolica” zakonu. Zbudowali też wspaniały kościół, rozwijali naukę, prowadzili działalność kulturalną. Przybysze z Polski ze wzruszeniem obejrzą w ołtarzu klasztornego kościoła obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. W 1786 roku dekretem cesarza Józefa II klasztor został zsekularyzowany, zakonnicy opuścili Lepoglavę, a wielu z nich udało się do Częstochowy. W roku 1854 budynek klasztoru został zamieniony na więzienie, które istniało tu do 2001 roku. Przebywali w nim liczni więźniowie polityczni, między innymi Josip Broz Tito i Franjo Tuđman. www.lepoglava-info.hr

Trakošćan

Trakošćan-castle

Zagorje to kraina zamków z bajki, wśród których prym wiedzie Trakošćan. Wysokie, białe wieże i mury obronne odbijające się w jeziorze, otoczone zielenią wzgórz i lasów tworzą naprawdę przepiękny widok. Początkowo, w XIII wieku była tu mała twierdza obronna, potem majątek przeszedł w ręce rodziny hrabiów Draškoviciów, która w XIX wieku przebudowała Trakošćan na romantyczny zamek. Na wszystkich czterech piętrach znakomicie zachowanej budowli znajduje się muzeum wnętrz, w którym zwiedzający mogą obejrzeć sale z meblami i wyposażeniem z różnych epok. www.trakoscan.hr

Na zachód od Zagrzebia

W pobliżu Zagrzebia, na zachód od miasta, znajduje się region, o którego kolorycie stanowią pełne życia miasteczka i stare siedziby szlacheckie. W oddali wznoszą się ciemne zarysy Gór Žumberskich, których samotne ścieżki przyciągają wycieczkowiczów cichą tajemniczością.

na-zachod-od-zagrzebia

Zaprešić

zapresic

Z miastem Zaprešić nierozerwalnie związana jest osoba hrabiego Josipa Jelačicia (1801 – 1859), który w 1848 roku poprowadził Chorwatów do walki o niepodległość, a następnie osiadł w swojej posiadłości nieopodal Zaprešicia. Zakrojone na szeroką skalę prace renowacyjne pałacu w miejscowości Novi Dvori nadal trwają, ale otaczający go park kryje w sobie wspaniałe niespodzianki. W spichlerzu, zbudowanym częściowo z drewnianych belek i desek, dziś mieści się galeria, w której wystawiono prace miejscowego malarza samouka Matiji Skurjeni przedstawiające sceny z życia wiejskiego i przyciągające swym surrealistycznym, sennym pięknem.

Grobnica_obitelji_Jelačić

Warto też poszukać smukłych wieżyczek grobowca rodziny Jelačić, zaprojektowanego w stylu neogotyckim przez Hermanna Bollé, budowniczego katedry zagrzebskiej. Novi Dvori ze swoimi leśnymi ścieżkami i polem golfowym to również doskonałe miejsce do rekreacji. www.muzej-matija-skurjeni.hrwww.zapresic.hr

Zamek Lužnica

Lužnica-castle

Nad polami kukurydzy, ciągnącymi się na wschód od Zaprešicia, dominują narożne wieże zamku Lužnica, nadające tej wyjątkowo pięknej rezydencji szlacheckiej z XVIII wieku wygląd zamku francuskiego. W przeszłości zamek należał do kilku rodzin szlacheckich, a w 1925 roku został podarowany Zgromadzeniu Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo. Dziś służy zakonowi jako ośrodek duchowej medytacji i modlitwy. Park otaczający zamek starannie urządzono i przywrócono mu oryginalny wygląd z XIX wieku; jest dostępny dla zwiedzających w każdą niedzielę po południu. Park słynie ze swoich starych dębów, obfituje w różne zioła aromatyczne, z których siostry zakonne wytwarzają nalewki. www.luznica.hr

Samobor

sambor-city

Samobor, usytuowany u podnóża zielonych pagórków, nad szemrzącą rzeką Gradną, jest jednym z najlepiej zachowanych miasteczek północnej Chorwacji. Codziennie odwiedzają go liczni goście z Zagrzebia, którzy najchętniej siedzą w kawiarniach na samoborskim rynku i delektują się słynnymi samoborskimi kremówkami, oferowanymi przez wszystkie miejscowe cukiernie.

Miejsce to zainteresuje miłośników sztuki, rękodzieła oraz starych rzemiosł. Muzeum Marton posiada najwspanialszą kolekcję szkła i porcelany w Chorwacji. Prace jednego z najbardziej cenionych chorwackich malarzy współczesnych znajdują się w Galerii Zlatko Prica, a nowsze prace fotograficzne w Foto Galerii Lang. Malowniczy zbiór strojów ludowych w Muzeum Miejskim to kolejny argument przemawiający za tym, że w Samborze jest naprawdę wiele do zobaczenia.

sambor-city1

Samobor jest również doskonałym miejscem spacerów na łonie natury. Wyruszając jedną z tras leśnych wiodących pod górę, aż do Anindolu, a następnie kontynuując spacer przez las, na końcu drogi ujrzymy ruiny niegdyś potężnego zamku z XIII wieku. Najlepszym momentem na odwiedzanie Samoboru jest okres karnawałowy, a szczególnie ostatni weekend karnawału, przed Ostatkami. Wtedy przez miasto ciągną wesołe pochody karnawałowych, a towarzyszą im rzesze ukrytych za maskami uczestników zabaw
karnawałowych. www.samobor.hrwww.tz-samobor.hr

Góry Samoborskie

gory-samborskie

Tuż za Samoborem, w kierunku zachodnim, rozciągają się Góry Samoborskie, niewielkie pasmo górskie z gęstymi lasami i polanami na szczytach wzniesień, doskonałe miejsce na jednodniowe wycieczki rekreacyjne. Najwyższym szczytem Gór Samoborskich jest Japetić, położony na wysokości 879 m n.p.m. Dojście na szczyt zajmuje dwie godziny, trasa rozpoczyna się przy schronisku Šoicia (Šoićeva kuća), ulubionej restauracji wycieczkowiczów, oferującej również atrakcje rekreacyjne.

ruiny-zamku-na-Okic

Najdalej na południowy wschód wysuniętym szczytem jest stromy Okić z ruinami jednej z najpotężniejszych chorwackich twierdz średniowiecznych. Na zboczach Okicia usytuowany jest również Skansen pod Okiciem, prywatne muzeum znajdujące się w odremontowanym domu wiejskim, w którym obejrzeć można dawne przedmioty i stroje. www.etno-kuca.hr

Plešivica

plesivica-amphitheater

Wzdłuż południowych zboczy Gór Samoborskich, pośród przepięknych krajobrazów, niskich pagórków przeplatanych winnicami leży wioska Plešivica, znana z uprawy winorośli. Produkowane są tu wspaniałe wina, jak: pinot, chardonnay czy riesling, ale również z miejscowy „portugizac” – czerwone wino o smaku owocowym, które – podobnie jak beaujolais – najlepiej pić, gdy jest młode. Pojawienie się młodego portugizca w październiku to główny powód wielkiego lokalnego festynu. Wiele rodzinnych gospodarstw winiarskich w Plešivicy zaprasza na degustację swoich win, do których serwowane są wędliny i ser. We Wspólnocie Turystycznej Województwa Zagrzebskiego można otrzymać broszurę o plešivickim szlaku winnym wraz z listą takich gospodarstw. www.tzzz.hr

Žumberak

Zumberak-eko_selo,_croatia

W pobliżu Zagrzebia wiele jest miejsc z nietkniętą przyrodą, odpowiednich na jednodniowe wycieczki w góry, a Žumberak należy do najbardziej atrakcyjnych. Sąsiadujący z Górami Samoborskimi Žumberak oferuje wycieczkowiczom szereg szczytów górskich, wąskich dolin i samotnych wiosek, w których zobaczyć można suszarnie kukurydzy i stosy równo poukładanego drewna na opał. Na krętych drogach Žumberka więcej jest traktorów niż samochodów. Duża część tego pasma górskiego znajduje się w obrębie Parku Przyrody Žumberak. W siedzibie parku, we wsi Slani Dol, położonej na zachód od Samoboru, można otrzymać wszelkie niezbędne informacje na temat tras turystycznych, zarówno pieszych, jak i rowerowych. www.pp-zumberak-samoborskogorje.hr

zumberak1

Czytaj dalej na stronie 2 >>