Polska jest krajem o niezwykłym bogactwie i różnorodności obiektów podziemnych, które zostały udostępnione do zwiedzania. Mam tutaj na myśli jaskinie, kopalnie, sztolnie, średniowieczne piwnice oraz obiekty militarne.

Na naszej stronie postaram się opisać te najciekawsze, warte zbadania i zobaczenia. Każda taka wycieczka to swoista lekcja historii, geografii, geologii, a także architektury oraz techniki. Poznajemy tajemnice, legendy, a także zagadki każdego z tych miejsc. Każda wyprawa to unikalna przygoda. Każde opisane miejsce, jest pozornie podobne, ale tak naprawdę jest unikalne. Zobaczcie co mam na myśli.

Do tej pory na łamach serwisu, ukazały się wpisy w tej samej tematyce:

Natomiast poniżej znajdziecie wygodną mapkę, z zaznaczonymi wszystkimi najciekawszymi obiektami. Wystarczy wybrać Was interesujący, a link przeniesie Was do opisu.

Kopalnia Soli w Bochni

| kopalnia-bochnia.pl | Kopalnia w Bochni to najstarsza kopalnia Soli w Polsce. Działalność rozpoczęła już w połowie XIII-wieku. Swego czasu, była najgłębszą kopalnią w Polsce. Znajdowało się w niej 16 pokładów wydobywczych, w tym najniższy na głębokości 468 metrów.

@kopalnia-bochnia.pl

Ostatecznie od 1991 roku, kopalnia jest w stanie likwidacji, z powodu wyczerpania się pokładów soli. Najniższe wyrobiska wypełniono piaskiem i solanką. Obecnie najniższy poziom znajduje się na głębokości 289 metrów pod ziemią.

@kopalnia-bochnia.pl

Część wyrobisk po odpowiednim przygotowaniu udostępniono do zwiedzania. Trasa wiedzie przez najpiękniejsze i unikatowe wręcz zabytki kopalni. Na swojej drodze napotkać możemy kaplice, komory solne, a także narzędzie i zabytkowe urządzenia górnicze. Na głębokości 212 metrów znajduje się autentyczna kolejka podziemna, której trasa wiedzę miedzy szybami Sutoris i Campi. Doskonałym uzupełnieniem zwiedzania podziemi jest spływ łodzią w tajemniczych podziemiach kopalni.

Nad kopalnią znajduje się Park Archeologiczny – Osada VI Oraczy, czyli rekonstrukcja osady wiejskiej z XIII-wieku. Nie jest to jednak zwyczajne muzeum. Główną atrakcją jest możliwość uczestniczenia w normalnym życiu wioski. Każdy chętny może zostać kowalem, garncarzem, tkaczką albo bednarzem.

Kopalnia Soli w Bochni – Uzdrowisko

To, że Kopalnia Soli w Bochni to najstarsza kopalnia soli na ziemiach polskich to już wiecie. A czy wiecie, że część z jej wyrobisk została przygotowana do zwiedzania jako trasa turystyczna, a największa zachowaną komorę Ważyn i nieco mniejszą im. Ryszarda Kołdrasa, przystosowano do działalności rehabilitacyjnej?

Spowodował to specyficzny mikroklimat, który ma wyjątkową czystość bakteriologiczną. W powietrzu znajduje się duża ilość mikroelementów, przede wszystkim chlorków sodu oraz jonów wapnia, magnezu oraz żelaza. Takie powietrze jest zalecane przy profilaktycznym leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych oraz alergii. Ośrodek, który tutaj powstał oferuje wiele programów profilaktyczno-leczniczych, skierowanych do dzieci jak i dorosłych. Oprócz tego znajdziemy tutaj szeroki wachlarz usług medycznych, rehabilitacyjnych, rekreacyjnych oraz wczasowo-sanatoryjnych.

Kopalnia Soli w Kłodawie

| www.sol-klodawa.com.pl | Historia Kopalni Soli w Kłodawie rozpoczyna się po II wojnie światowej, kiedy to Prezydium Rady Ministrów postanowiło w 1949 roku o budowie kopalni soli. Samą sól odkryto tutaj znacznie wcześniej. Wsad soli ma tutaj długość ok 26 km. Surowiec jest pozyskiwany z dwóch poziomów na głębokości ok 600-750 metrów.

@www.sol-klodawa.com.pl

4 grudnia 2004 roku, w czasie Barbórki, kopalnia została poświęcona i po raz pierwszy udostępniono wtedy do zwiedzania Kłodawską Podziemną Trasę Turystyczną.

@www.sol-klodawa.com.pl

W trakcie zwiedzania, zjeżdżamy windą górniczą na głębokość 600 metrów i chodzimy chodnikami św. Kingi. Przewodnik przedstawia nam historię powstania złóż soli oraz jej zastosowania. Mamy szansę zobaczyć kilka potężnych maszyn górniczych, które są używane w górnictwie solnym.

@www.sol-klodawa.com.pl

Długość trasy wynosi ok 1 kilometra, a samo zwiedzanie trwa ok 2 godzin. Dzieci mogą wchodzić dopiero od 7 roku życia.

Kopalnia soli w Wieliczce

| www.kopalnia.pl | Od wielu lat, kopalnia soli w Wieliczce jest naszą narodową atrakcją. Szyby wykute w soli (najgłębszy leżący pod ziemią na 327 metrze), komory, podziemne jeziora, a także kompleks noclegowy znajdujący się 100 metrów pod ziemią – to wszystko przyciąga rocznie ponad milion turystów z całego świata.

Wieliczka opowiada praktycznie całą historię wydobycia soli w Polsce. Jest jedną z najstarszych kopalni soli na świecie, produkującą sól stołową od XIII wieku, aż do 2007 roku.

Trzy z dziewięciu poziomów kopalni jest otwartych dla zwiedzających. Pośród nich znajdziesz podziemne jeziora, doły, komory które zostały ukształtowane w kaplice, w tym najpopularniejszą kaplicę św. Kingi, której budowa trwała 30 lat.

Wieliczka jest bardzo popularnym miejscem dla zwiedzających Kraków. Wycieczkę po podziemnych korytarzach można połączyć z wycieczką do pobliskiego muzeum Auschwitz-Birkenau oraz Krakowa

Kopalnia węgla kamiennego w Nowej Rudzie

| kopalnia-muzeum.pl | Niedaleko miasta Nowa Ruda, znajdziemy prawdziwie historyczne miejsce – to ponad 500-letnia kopalnia węgla kamiennego, zresztą najstarsza w całym kraju.

Turystom udostępniono do zwiedzania m.in budynek Muzeum, gdzie na salach wystawowych możemy oglądać eksponaty ze wszystkich dziedzin górnictwa podziemnego, a także prawdziwą, oryginalną dyspozytornię, czyli miejsce skąd kierowano pracą całej kopalni.

Osoby, które tutaj przyjadą mogą także na powierzchni podziwiać unikalne na skalę światową piece szybowe i obrotowe, które służyły przez ponad 100 lat do prażenia łupku ogniotrwałego, a także wieże szybowe z lat 70. XIX wieku.

Najważniejszym punktem są podziemne wyrobiska górnicze w oryginalnej formie. Możemy tam poznać wszystkie procesy produkcyjne głębinowej kopalni węgla kamiennego.

Największą atrakcją części podziemnej zwiedzania jest przejazd prawdziwą kolejką górniczą.

Zwiedzanie jest możliwe przez cały rok. Godziny otwarcia należy sprawdzić na stronie kopalni, gdyż te zmieniają się w zależności od pory roku. Długość trasy podziemnej wynosi ok 700 metrów, które pokonuje się w około 1,5 godziny.

Kopalnia Złota Aurelia w Złotoryi

| www.złotoryja.pl | Historia wydobycia złota w Złotoryi sięga II połowy XII wieku. Największy jego rozkwit przypadał na XII i XII wiek. Kopalnia Aurelia jest przykładem wydobycia złota w formie kopalnia sztolni i podążania wzdłuż żył złotonośnych. Część chodników została wykuta około 1660 roku pod górą Św. Mikołaja i stanowi dzisiaj Podziemną Trasę Turystyczną. Ma ona tylko 100 metrów długości, ale jest bardzo atrakcyjna dla turystów pod względem niepowtarzalnej atmosfery.

Z kopalnią złota związane są liczne tajemnice. Krążą opowieści o ukrytych w sztolniach skarbach. Np. w czasie II wojny światowej, z niewiadomych przyczyn część korytarzy zamknięto zawałami. Legendy mówią także, że istnieje tajemnicze przejście łączące kopalnie z kościołem cmentarnym i podziemiami Starego Miasta. Podobno kilka wieków temu zginą tutaj, w tajemniczych okolicznościach, mnich z pobliskiego klasztoru. Ciążyło na nim przekleństwo, dlatego dzisiaj pokutuje w podziemnych korytarzach. Do dzisiaj można usłyszeć, bądź zobaczyć błąkającego się w podziemiach ducha.

Kopalnię z Złotoryi można zwiedzać od maja do września, od środy do niedzieli. Czas zwiedzania wynosi około 30 minut i chodzimy w kaskach, razem z przewodnikiem.

Kopalnia Złota Złoty Stok

| kopalniazlota.pl | Kopalnia Złoty Stok znajduje się w miejscowości Złoty Stok niedaleko Kłodzka. Górnictwo w tym rejonie ma ponad 1000-letnią tradycję. Prawdopodobnie już wtedy, okoliczni mieszkańcy wydobywali złoto ze strumieni lub kopiąc niewielkie doły. Pierwsze dowody istnienia robót górniczych pochodzą z XIII wieku. Początki XVI wieku to szczytowy okres rozwoju miasta oraz górnictwa. Z tego okresu pozostało ponad 190 sztolni i wyrobisk górniczych.

@kopalniazlota.pl

Na początku XX wieku, kopalnię zmodernizowano. Podczas II wojny światowej, kopalnia Złoty Stok nie uległa zniszczeniu i ostatecznie funkcjonowała do 1961 roku. Wtedy to wysadzono chodniki prowadzące do pól wydobywczych.

W 1991 roku, rozpoczęły się prace prowadzące do udostępnienia turystom ocalałej części kopalni. Prace trwały 5 lat i ostatecznie w 1996 roku uruchomiono Podziemną Trasę Turystyczną w Kopalni Złota.

Trasa turystyczna wiedzie przez chodniki starej kopalni złota. Zwiedzamy m.in. część muzealną Sztolni Gertruda, przechodzimy chodnikiem śmierci, spotykamy Gnoma, oraz przechodzimy przez sztolnię Czarna Góra, w której znajduje się jedyny w Polsce podziemny wodospad.

@kopalniazlota.pl

Podczas zwiedzania możemy podziwiać ekspozycję map i planów kopalni z okresów XVIII – XX wieku, zobaczymy stare narzędzia górnicze i hutnicze m.in. piec muflowy w którym wytapiano złoto. Trafimy także na laboratorium alchemika Scharfenberga, gdzie usłyszycie opowieści o arszeniku odzyskiwanym z rud arsenowym wydobywanych w kopalni.

@kopalniazlota.pl

Wspomniany chodnik Śmierci, to wykuty na wyższej kondygnacji chodnik, gdzie na śmierć skazywano górników podejrzanych o kradzież złota.

Według legend, złota w kopalni pilnowały gnomy. A gnomami zostawali górnicy, którzy zginęli kiedyś w podziemnych zawałach.

W dalszej części turyści trafiają do Sztolni Czarna Góra, w której główną atrakcją jest efektownie podświetlony wodospad, jedyny taki w kraju.

Kopalnia Złota otwarta jest cały rok. Godziny są uzależnione od pory roku. Na zwiedzanie 2 kilometrowej trasy trzeba przeznaczyć około 1,5 godziny.

Stara Kopalnia w Wałbrzychu

| starakopalnia.pl | Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia w Wałbrzychu to największa atrakcja turystyki poprzemysłowej w Polsce, mieszcząca się na terenie dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Julia („Thorez”). Zakończona w 2014 roku rewitalizacja największej, wałbrzyskiej kopalni zatrudniającej w szczycie swej działalności kilka tysięcy pracowników umożliwiła powstanie wyjątkowego obiektu na turystycznej mapie Polski. Obecnie to 4,5 hektara zabytkowych obiektów poprzemysłowych, wzbogaconych o autentyczne wyposażenie obejmujące zabezpieczony i udostępniony zwiedzającym kopalniany park maszynowy.

Dzięki pracującym w Starej Kopalni przewodnikom-górnikom, którzy przed laty pracowali w KWK „Julia”, każdy ze zwiedzających może nie tylko obejrzeć ogromną skalę kopalnianej infrastruktury, ale także ma możliwość poznania specyfiki niebezpiecznej i wymagającej pracy górnika.

W 2015 roku Stara Kopalnia została wyróżniona prestiżowym tytułem “Zabytek zadbany”, nadawanym przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, co dodatkowo podkreśliło wyjątkowość i skalę przeprowadzonych w całym kompleksie prac rewitalizacyjnych.

W doskonale zachowanym kompleksie poprzemysłowym zawiera się wiedza o historii i kulturze górnictwa węglowego, jak również o przemyśle ceramicznym na Dolnym Śląsku.

Zwiedzamy w godzinach 10 – 18 z przewodnikiem. Trwa to ok 100 minut, a każda grupa wchodzi o pełniej godzinie. Więcej szczegółów na stronie Kopalni.

(opis pochodzi z oficjalnej strony kopalni)

Neolityczna Kopalnia Krzemienia Krzemionki

| krzemionki.pl | W 1922 roku, geolog Jan Samsonowicz odkrył kopalnie krzemionki znajdującą się zaraz obok Ostrowca Świętokrzyskiego. Warto wspomnieć, że tereny znajdujące się na północ od gór Świętokrzyskich to swoiste zagłębi górnicze. Już w epoce neolitu i we wczesnym okresie epoki brązu wydobywano tutaj krzemień do wyrobu narzędzi i broni.

@krzemionki.pl

Kopalnie Krzemionki obok Ostrowca Świętokrzyskiego są jednymi z największych w Europie. Zespoły kopalń pochodzą z okresów 3900 – 1600 lat p.n.e.

@krzemionki.pl

Kopalnie odkryte w 1922 roku, stały się obiektem badań wielu pokoleń archeologów, geologów oraz przyrodników. Prace naukowe trwają do chwili obecnej. Dla turystów udostępniono dwie podziemne trasy turystyczne oraz zbudowaną w 1991 roku rekonstrukcję wioski neolitycznej sprzed 5000 tyś lat.

@krzemionki.pl

Długość udostępnionej trasy wynosi około 500 metrów. Zwiedzanie trwa około 2 godziny z przewodnikiem. Konieczna jest wcześniejsza rezerwacja. Godziny otwarcia są uzależnione od miesiąca – najlepiej przed przyjazdem sprawdzić godziny na stronie kopalni.

Skansen Górniczy Królowa Luiza – Zabrze

| www.muzeumgornictwa.plW skansenie znajduje się kompleks zabytkowych obiektów najstarszej państwowej kopalni węgla kamiennego na Górnym Śląsku. W jego skład wchodzi zespół szybowy Carnall z jedyną tego typu w Europie, czynną parową maszyną wyciągową.

Skansen-Górniczy-Królowa-Luiza1 km dalej znajduje się część podziemna skansenu. Labirynt chodników i wyrobisk, które powstały tutaj na początku XIX-wieku ma długość 1560 metrów.

Sztolnia Czarnego Pstrąga 

| www.kopalniasrebra.pl | Na terenie Parku Repeckiego znajduje się 600-metrowy fragment sztolni odwadniającej tarnogórskie podziemia. Rozciąga się on pomiędzy szybami Ewa i Sylwester. Sztolnie Czarnego Pstrąga zwiedza się … łodziami. Swoją nazwę zawdzięcza pływającym w niej kiedyś pstrągom. W ciemności ryby miały kolor czarny. Przewodnik przeprawia turystów od jednego szybu do drugiego, snując opowieści górnicze. Chodnik sztolniowy ma od 1,2 do 2,5 metra szerokości i od 2,2 do 4 metrów wysokości, natomiast woda ma od 0,7 do 1 metra głębokości. Obiekt jest wpisany na prestiżową listę Pomników Historii.

Sztolnia Czarnego Pstrąga jest częścią ogromnego labiryntu w postaci korytarzy, wyrobisk, komór i chodników o łącznej długości około 150 kilometrów.

Kopalnia Ćwiczebna Sztygarka

| www.muzeum-dabrowa.plKopalnia została udostępniona do zwiedzania w 2010 roku jako podziemna trasa turystyczna, zbudowana na dwóch pokładach węgla kamiennego. Łączna długość wyrobisk wynosi 800 m. Zobaczymy tutaj stanowiska szkoleniowe związane z mechaniką i elektryką oraz zabezpieczeniem wyrobisk górniczych. Stoją tutaj maszyny, które służyły do wydobycia i transportu węgla m.in. kombajn węglowy, przenośniki czy wozy kopalniane. Na dole można obejrzeć podziemną kaplicę św. Barbary albo przejechać się kolejką górniczą, która służyła do transportu ludzi pod ziemią.

Kopalnia-Ćwiczebna-Sztygarka

Kopalnia ćwiczebna powstała przy jednej z najstarszych zawodowych szkół technicznych w Polsce, która od 1889 roku kształciła przyszłych górników czy hutników. Początkowo uczniowie odbywali swoje praktyki w prawdziwych kopalniach czy hutach. Powstanie kopalni ćwiczebnej przy szkole w 1927 roku, umożliwiało im ćwiczenia na miejscu. Większość pomocy naukowych znajdującej się pod ziemią, została wykonana właśnie przez uczniów szkoły.

Sztolnia ćwiczebna w Wodzisławiu

sztolnia.wodz.pl | Jak nazwa wskazuje, sztolnia w Wodzisławiu jest sztolnią ćwiczebną czyli pod względem struktury oraz wyposażenia imituje podziemną kopalnię. Znajdują się tutaj wyrobiska górnicze o długości ponad 500 metrów i jest ona jedną z największych obiektów tego typu w Polsce. Wyrobiska są oświetlone i wyposażone w rurociągi przeciwpożarowe, sprężonego powietrza, posiadają wentylację oraz inne niezbędne wyposażenie stosowane w podziemiach kopalnianych. Znajdują się tutaj także czynne urządzenia do drążenia wyrobisk korytarzowych oraz eksploatacji węgla w wyrobiskach ścianowych.

Kliknij w obraz, żeby zobaczyć wirtualną wycieczkę po sztolni

Otwarcie sztolni nastąpiło w 1984 roku. Z racji tego, że do złudzenia przypomina wnętrze kopalni, wykorzystywana jest do celów dydaktycznych, a także jako obiekt modelowy przystosowany do zwiedzania turystycznego.

Sztolnia jest otwarta do zwiedzania przez cały rok, w dni robocze. Trasę 500 metrową pokonuje się w około 1,5 godziny.

Sztolnia Uranowa w Kletnie

| www.kletno.plUdokumentowane początki górnictwa w Masywie Śnieżnika pochodzą z XIV wieku. Od tego czasu prowadzono tutaj wydobycie żelaza, srebra, fluorytu, miedzi, uranu a także marmuru.

W 1947 roku specjaliści radzieccy rozpoczęli poszukiwania rud uranu. W kolejnych latach powstała tutaj kopalnia, której wyrobiska miały długość 37 kilometrów. Ostatecznie po kilku latach złożę uznano za wyeksploatowane. W 2002 roku, po dwóch latach przygotowawczych, udostępniona została do zwiedzania część wyrobisk zamkniętej kopalni w Kletnie.

Trasa turystyczna zlokalizowana jest w najwyżej położonej części kopalni, pozbawionej złóż rudy uranowej. Dzięki temu, podczas zwiedzania nie jesteśmy w żaden sposób narażeni na zagrożenie radiologiczne. Możemy za to podziwiać przepięknie wystąpienia licznych minerałów oraz przygotowane ekspozycję.

Muzeum Górnictwa Rud Żelaza

| www.muzeumczestochowa.plMuzeum znajduje się w podziemnych korytarzach wydrążonych w Parku ks. Stanisława Staszica w Częstochowie. Zorganizowaną ją w charakterystycznych dla kopalni wyrobiskach podziemnych. Zwiedzający mogą zobaczyć chodniki w obudowie drewnianej i stalowej, komorę pomp oraz fragment ściany eksploatacyjnej. Prezentowane są też lokomotywy, maszyny górnicze, oraz fragmenty klatki schodowej oraz tachograf. Zgromadzono tutaj zestawy narządzi i maszyn służących w przeszłości górnikom.

Muzeum-Górnictwa-Rud-ŻelazaMożna zobaczyć charakterystyczne oświetlenie stosowane pod ziemią, sprzęt ratowniczy, kołowrót oraz XIX-wieczny wózek go transportu rudy. Muzeum górnictwa Rud Żelaza jest jedyną placówką, która pokazuje dzieje górnictwa rud żelaza.

Zabytkowa Kopalnia Srebra

| www.kopalniasrebra.pl | Pierwsze kopalnie srebra i ołowiu na terenie Tarnowskich Gór powstały po 1490 roku. Dzięki temu, osada uzyskała status miasta. W XVIII wieku nastąpiło ożywienie górnictwa kruszcowego, czego wynikiem jest ponad 100 kilometrów podziemnych wyrobisk.

Zabytkowa-Kopalnia-SrebraW 1976 roku, z inicjatywy Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej udostępniono turystom fragment podziemnych chodników i sztolni odwadniających. Znajdująca się na głębokości 40 metrów podziemna trasa turystyczna ma 1700 metrów długości, w tym 270 metrowy odcinek, który pokonuje się łodziami. Kopalnie wpisano na listę Pomników Historii.

Zabytkowa Kopalnia Węgla Kamiennego “Guido”

| www.kopalniaguido.plGuido to unikatowa na skalę europejską, założona w 1855 roku, kopalnia, którą po zakończeniu eksploatacji, pełniła funkcję węzła odwadniającego i kopalni doświadczalnej.

Szybem kolejowym, turyści zjeżdżają na poziomy 170 i 320 metrów. Na tym drugim znajduje się najgłębiej położona trasa turystyczna węgla kamiennego w Europie. Oprócz zwiedzana, można uczestniczyć w wydarzeniach kulturalnych – m.in. Muzyka na Poziomie i Teatr na Poziomie. To cykliczne wydarzenia artystyczne, które wykorzystują niezwykłą atmosferę podziemnych komór. Na poziomie 320 znajduje się najgłębiej położony pocztowy punkt nadawczy.

Geopark w Krobicy – “Sztolnia św. Jana”

| mirsk.pl | Ścieżka dydaktyczno – turystyczna „Geopark – Śladami dawnego górnictwa kruszców” obejmuje 1 stanowisko podziemne (kopalnia Św. Jana w Krobicy) oraz 12 stanowisk naziemnych w tym 19 różnych obiektów górniczych i 3 punkty widokowe. Całkowita długość ścieżki wynosi blisko 8 km, w tym trasa podziemna o długości 350 m.

Podziemna cześć trasy ma oddawać realia dawnych kopalń, gdzie w chodnikach pracowali górnicy, którzy kruszyli skały. Ślady wydobycia wciąż są widoczne w korytarzach sztolni, a eksponaty znajdujące się w sali muzealnej nawiązują do tradycji górniczych z terenu Gór i Pogórza Izerskiego. Zwiedzanie historycznych wyrobisk pozwala przekonać się, w jak ciężkich warunkach pracowali górnicy w XVIII w. i dlaczego ich praca była tak cenna.

Szlak Tajemniczych podziemi

Podziemia dolnośląskich twierdz i zamków, korytarze nieczynnych obecnie kopalni, jakie w górzystych partiach regionu drążono w zboczach w poszukiwaniu złóż różnego rodzaju kruszców i surowców naturalnych, skrywają jeszcze niejedną tajemnicę i nierozwiązaną zagadkę. Między innymi dlatego też wycieczka trasą Szlaku Tajemniczych Podziemi, obejmującego jedne z najciekawszych i najczęściej odwiedzanych lokalizacji w województwie, to niesamowita podróż nie tylko w głąb dolnośląskiej ziemi, ale przede wszystkim – lokalnej, niekiedy niezwykle dramatycznej i tragicznej, historii.

Strona www: szlakpodziemi.pl

W skład szlaku wchodzi:

Zostań zdobywcą Szlaku Tajemniczych Podziemi!

Na osoby,  które odwiedzą wszystkie wymienione wyżej miejsca i zdobędą pieczątki z każdego z nich, czeka nagroda: Certyfikat Zdobywcy Szlaku Tajemniczych Podziemi. Wszelkie informację dostępne są na stronie www.