Zamość – Perła Renesansu idealna na weekend

EUROPA Polska Zamość - Perła Renesansu idealna na weekend

Założone w 1580 roku przez kanclerza i hetmana Jana Zamoyskiego miasto jest niezwykłą w skali światowej realizacją urbanistyczną opartą na traktatach XVI-wiecznych architektów. Plan Zamościa opracował Włoch, Bernardo Morando, który nie zapomniał o zbudowaniu dla siebie pięknej kamienicy.

Pomnik hetmana Jana Zamoyskiego

Zamość bywa nazywany Perłą Renesansu i w pełni na to miano zasługuje. Miasto otaczają typowo renesansowe fortyfikacje bastionowe. Większość zabudowy stanowią renesansowe kamienice, a katedra (d. kolegiata) należy do najwybitniejszych osiągnięć architektury późnego renesansu. Wreszcie Zamość jest szczytowym osiągnięciem renesansowej myśli urbanistycznej i wymieniany wśród najwspanialszych zespołów urbanistycznych na świecie.

Wewnątrz potężnych murów miejskich znalazły się: rynek główny wraz z ratuszem, dwa rynki pomocnicze, kolegiata (od 1992 r. katedra), w której podziemiach spoczywają wszyscy potomkowie założyciela miasta, cerkiew (obecnie kościół katolicki) i bóżnica (obecnie biblioteka), a także pałac ordynacki i Akademia Zamojska.

Do miasta prowadziły niegdyś trzy bramy: Lubelska, Szczebrzeska i Lwowska. W celi nad tą ostatnią był więziony w latach 1824-1825 Walerian Łukasiński. Arcydzieło sztuki urbanistycznej stanowi kwadratowy Rynek Wielki o wymiarach 100×100 metrów, otoczony arkadowymi kamienicami o bogatej dekoracji rzeźbiarskiej i koronkowych attykach. Za najpiękniejsze uważa się budynki ormiańskie przy pierzei północnej. W kamienicy pod numerem 2 od ponad 350 lat nieprzerwanie mieści się apteka.

Zabytkiem wyjątkowej klasy jest zaprojektowany przez Morando ratusz, przebudowany w latach 1639-1651 (dodano wówczas monumentalne schody w kształcie wachlarza). Podobno w czasach Zamoyskiego ze smukłej wieży ratuszowej wygrywano hejnał tylko na trzy strony świata, gdyż dumny magnat nie chciał pozdrawiać stołecznego Krakowa.

Zamość jest miastem przyjaznym turystom. Najciekawsze zabytki zlokalizowane są w obrębie murów twierdzy, dzięki czemu wszędzie jest blisko. Zamość posiada bardzo dobrze rozwiniętą bazę noclegową dostosowaną do oczekiwań różnych grup turystów. Oferuje moc atrakcji: oprócz zabytków Starego Miasta jest tu interesujące ZOO, piękny park, nowoczesne kino, najstarsza w Polsce orkiestra symfoniczna, galerie, liczne restauracje i kafejki w staromiejskich piwnicach, a latem również w ogródkach. Oprócz tego w sezonie letnim Rynek Wielki przemienia się w salon artystyczny, gdzie odbywają się spektakle teatralne i koncerty.

Zamość jest też doskonałą bazą wypadową na Roztocze – piękną zieloną krainę, a tylko 130 km dzieli go od Lwowa, tak bliskiego sercom wszystkich Polaków.

W 1992 roku Stare Miasto w Zamościu zostało wpisane na listę UNESCO, jako przykład renesansowej zabudowy miejskiej.

Polecam: www.zabytki.zamosc.pl

Co warto zobaczyć w mieście?

Rynek Wielki

Rynek Wielki w Zamościu to główny rynek miasta. Jest w formie kwadratu o bokach 100 metrów. Po każdej jego stronie, znajdują się zabytkowe kamienice w tym Ratusz, główny obiekt placu. Co ciekawe, nie jest on położony w jego centrum, jak w większości średniowiecznych rynków, lecz w jego północnej pierzei (stronie). Wiąże się to z wolą założyciela miasta, Jana Zamoyskiego, dla którego najważniejszym obiektem w jego mieście był pałac, dla jakiego ratusz miał nie stanowić konkurencji wśród najokazalszych budowli. Posiada 52-metrową wieżę zegarową oraz szerokie, wachlarzowe schody dobudowane w XVIII wieku.

Ratusz

Charakterystyczna bryła Ratusza góruje nad rynkiem. 52-metrowa wieża i monumentalne, dwuskrzydłowe schody, pochodzą z przebudowy przeprowadzonej w drugiej połowie XVIII wieku.

W sezonie letnim, w południe, z balkonu wieży ratuszowej trębacz gra hejnał, ale tylko w trzy strony świata. Według tradycji założyciel miasta Jan Zamoyski nie lubił Krakowa i trąbić w jego kierunku zakazał.

Ratusz był i jest siedzibą władz miejskich, a na parterze mieści się Zamojski Ośrodek Informacji Turystycznej.

ZOO

www.zoo.zamosc.pl

Zoo w Zamościu jest jedynym ogrodem zoologicznym w tej części polski. Nosi ono  imię Stefana Milera, który był założycielem pierwszego ogrodu, który powstał w 1918 roku przy Gimnazjum Męskim im. Jana Zamojskiego. Do 1980 roku, znajdowało się na Starym Mieście przy gmachu Akademii Zamojskiej. Obecnie zostało przeniesione na ulicę Szczebrzeską 12. Ogród zajmuje powierzchnię 14 ha i znajduje się tam blisko 1000 zwierząt z 180 gatunków, m.in. wielbłądy, niedźwiedzie, lamy, małpy, krokodyle, orły i sępy. Część ogrodu zajmuje ekspozycja botaniczna, gdzie prezentowane są rośliny z różnych kontynentów.

Muzeum Zamojskie

Muzeum Zamojskie w Zamościu, istnieje od 1926r. Mieści się w zespole kamienic mieszczańskich wzniesionych w XVII wieku w północnej pierzei Rynku Wielkiego. Ich właścicielami byli Ormianie, którzy osiedlali się w Zamościu od 1585 roku, na mocy przywileju wydanego przez Jana Zamoyskiego.

Muzeum Zamojskie jest obecnie nowoczesną instytucją muzealną, znaną i cenioną w kraju i poza granicami. Oprócz gromadzenia i opracowywania zbiorów, organizowania wystaw i działalności edukacyjnej, prowadzi prace badawcze i dokumentacyjne, organizuje konferencje, także o charakterze międzynarodowym, publikuje katalogi wystaw i opracowania naukowe. Ważnym aspektem w działalności muzeum jest stała współpraca z muzeami na Ukrainie, zwłaszcza z Wołyńskim Muzeum Krajoznawczym w Łucku i muzeami Lwowa, której efektem są wspólne seminaria oraz projekty badawcze, wystawiennicze i edytorskie. Więcej informacji na stronie www.

Synagoga

Synagoga znajduje się na Starym Mieście przy ulicy Ludwika Zamenhofa 9, dawniej zwanej ulicą Żydowską. Jest najlepiej zachowaną późnorenesansową synagogą w Polsce. Została wpisana do krajowego rejestru zabytków nieruchomych w dniu 26 maja 1956 oraz w dniu 31 marca 1967. Więcej informacji Wikipedia.

Pałac Zamoyskich

To dawna rezydencja rodziny Zamoyskich w zachodniej części Starego Miasta (ul. Akademicka). Był to pierwszy obiekt, jaki zaczęto budować po założeniu miasta. Pierwsza budowa trwała w latach 1579 – 1586, a projekt pałacu wykonał Bernardo Morando. Wówczas pałac posiadał odrębne mury oddzielające go od pozostałej części miasta, miał formę prostokąta o długości ok. 60 m, dwie kondygnacje, wieżę z tarasem oraz dwuskrzydłowe schody od strony Rynku Wielkiego. Po jego północnej stronie znajdowała się też pierwsza forma zamojskiego arsenału, nieco bardziej przesuniętego na wschód. Nieco później dobudowano za nim, po stronie zachodniej, niewielkie oficyny.

W 1821 roku pałac został sprzedany władzom państwowym i w 1831 roku przebudowano go na szpital wojskowy przez co ostatecznie utracił swój zabytkowy wygląd, podobnie jak wiele innych obiektów podczas modernizacji zamojskiej twierdzy.

Zachował się dziedziniec, na którym w II poł. XIX wieku urządzony został ogród, który dostępny był głównie dla żołnierzy, w okresie międzywojennym przekształcony został w park. W oficynie prawej (tej od strony północnej) w czasach II RP znajdowała się drukarnia. Po 1945 roku była to jedyna niezniszczona drukarnia na ziemiach polskich po prawej stronie Wisły. Drukowano tu pierwsze dzienniki urzędowe, książki, plakaty i ogłoszenia.

W latach 1918-2017 mieściły się tu sądy (okręgowy i rejonowy), przeniesione w 2017 roku do nowej siedziby. W budynkach dobudowanych od tyłu (zachodnia strona), wokół podwórza, znajdują się współcześnie mieszkania komunalne. Planowana jest renowacja tego ważnego dla miasta budynku.

Twierdza Zamość

Pod koniec XVI wieku, wokół Zamościa rozpoczęły się prace fortyfikacyjne, w wyniku których powstała potężna twierdza bastionowa. W momencie zakończenia jej budowy w 1618 roku, była najnowocześniejsza twierdzą w Rzeczypospolitej. Wykorzystując ukształtowanie terenu, rzeki i bagna, powstał nieregularny 7-bok, składający się z 7 bastionów połączonych murami kurtynowymi. W murach usytuowano 3 murowane, bogato dekorowane bramy: Lubelską, Lwowską i Szczebrzeską.

Bastion Św. Michała jest jednym z ziemnych nasypów bastionowej twierdzy. Na początku XIX wieku zbudowano w szyi budowli, murowany nadszaniec o długości 100 metrów i wewnętrzną fosę o szerokości 3 metrów. Dzięki temu, stał się on najważniejszym punktem obrony. Wewnątrz znajdowały się galerie strzelnicze, pochylnie do wciągania dział oraz kazamaty. Nadszaniec pełnił także funkcję koszarów dla załogi, a znajdujące się wewnątrz kazamaty wykorzystywano jako więzienie wojskowe.

W dobudowanym nadszańcu znajduje się trasa turystyczna o długości 600 metrów. Wiedzie ona przez pomieszczenia załogi, galerie strzelnicze oraz kazamaty bastionu.

Najciekawsze trasy podziemne w militarnych obiektach

Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny

Ten barokowy kościół franciszkanów, został wzniesiony w XVII wieku. Znajduje się we wschodniej części zamojskiego Starego Miasta, pomiędzy ulicą Staszica a placem Wolności.

Budowę jednej z największych polskich świątyń XVII wieku, rozpoczęto w roku 1637, a ufundował ją ówczesny hetman Ordynacji Zamojskiej – Jan Sobiepan Zamoyski.

Całą historię kościoła znajdziesz na stronie parafii.

Więcej informacji turystycznych o mieście znajdziesz na oficjalnej stronie Zamościa.

Podobne wpisy

Najpiękniejsze Jarmarki Bożonarodzeniowe w Polsce w 2018 roku

Tradycja organizacji lokalnych jarmarków jest głęboko zakorzeniona w naszej kulturze. To nie tylko okazja do...

Festiwale muzyczne w 2019 roku, na których nie może Cię zabraknąć

Już niedługo nadejdzie lato, a razem z nim rozpocznie się sezon na festiwale muzyczne. W 2019...

Zamość – Perła Renesansu idealna na weekend

Założone w 1580 roku przez kanclerza i hetmana Jana Zamoyskiego miasto jest niezwykłą w skali...

Najciekawsze miejsca w Polsce warte odwiedzenia z rodziną (woj. Podkarpackie)

W wirze codziennych obowiązków często zapominamy o sprawach najważniejszych dla naszej rodziny, o potrzebie bliskiego...

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Podziel się z innymi

Polecamy także

Evora – portugalskie miasteczko z plątaniną uliczek

Evora to jedno z najpiękniejszych miasteczek regionu Alentejo w Portugalii. Dzięki znajdującemu się tutaj Uniwersytetowi...

Najciekawsze miejsca w Polsce warte odwiedzenia z rodziną (woj. Świętokrzyskie)

W wirze codziennych obowiązków często zapominamy o sprawach najważniejszych dla naszej rodziny, o potrzebie bliskiego...

Gdzie na wakacje w 2015 roku? Najlepsze miasta

W poprzedniej części artykułu opisałem najciekawsze pomysły na wakacyjny urlop, które przygotował serwis www.lonelyplanet.com. Dzisiaj przedstawię...